GIEREN ZOO PLANCKENDAEL NEMEN EERSTE VLUCHT IN BULGARIJE

Twee monniksgieren, opgegroeid in ZOO Planckendael, hebben voor het eerst hun vleugels uitgeslagen boven Bulgarije. Een maand lang zaten de vogels op een kunstnest in het Oosten van het land. De gieren konden hun moment om uit te vliegen niet beter kiezen, met de internationale dag van de gier op zaterdag 7 september.

Monniksgieren zijn enorm bedreigd in Zuid-Europa. De voorbije jaren zijn ze verdwenen door onder meer jacht en vergiftiging. Met herintroducties in de natuur, die eerder ook al gebeurden in Spanje, Frankrijk en Bulgarije, proberen ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael samen met verschillende natuurbeschermingsorganisaties de populatie in het oorspronkelijke verspreidingsgebied te herstellen. Jonge vogels uit dierentuinen worden één maand voor ze zullen uitvliegen, overgebracht naar een uitzetgebied en daar op een kunstnest geplaatst. Vervolgens worden ze vanop afstand gemonitord. Jonge vogels die zich makkelijker fixeren en erg trouw zijn aan een bepaalde plaats, die ze zien als hun geboorteplek, zijn het cruciale onderdeel binnen deze herintroductiestrategie.

 

SUCCESVOL BROEDSEIZOEN

ZOO Planckendael coördineerde, als stamboekhouder en Europees coördinator van het kweekprogramma voor de monniksgieren, de herintroducties de voorbije jaren in Spanje, Frankrijk en Bulgarije. Afgelopen zomer liet ZOO Planckendael weer twee eigen vogels los in Bulgarije. ZOO Planckendael heeft een erg goed broedseizoen achter de rug. Nochtans zijn monniksgieren uitermate kieskeurig als het op partnerselectie aankomt en bijgevolg vergt het samenstellen van kweekkoppels met goede kweekresultaten een doorgedreven expertise. In totaal kipten drie bevruchte eieren uit. Daarboven werd een kuiken uit Frankrijk geadopteerd. Van de vier jongen die opgroeiden in het gespecialiseerde kweekcentrum achter de schermen zijn de twee mannelijk dieren, het eigen kuiken Ultron en het adoptiejong Barnabé, voorbereid op een herintroductie.

Na een grondige medische check-up gingen Ultron en Barnabé begin augustus het vliegtuig op richting Bulgarije. Allebei waren ze toen drie maanden oud. Dan kunnen de giertjes zelfstandig eten en zijn ze minder afhankelijk van de ouders. “De instincten van de jonge dieren zijn dan ook nog in volle ontwikkeling waardoor ze zich veel beter kunnen aanpassen dan oudere dieren”, legt Marleen Huyghe uit, curator vogels bij ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Eens in Bulgarije krijgen de jongen samen een nieuwe tijdelijke thuis op het kunstnest in Kotel, een landelijke streek in het Oosten van Bulgarije. Een maand lang kunnen ze aan hun omgeving wennen. Dat vergroot de kans dat ze daar zullen blijven om zich er later voort te planten. Op het moment dat ze op het nest geplaatst worden, kunnen ze nog niet vliegen. Dat doen ze pas als ze vier maanden oud zijn. Eerste testvluchten Barnabé en Ultron strekten de voorbije weken voor het eerst hun vleugels. Een deel van de veren van beide vogels is gebleekt zodat ze heel makkelijk herkenbaar zijn als ze in de lucht rondvliegen. Maar belangrijker: allebei krijgen ze, als een soort harnas, een satellietzender mee zodat ze gevolgd kunnen worden zodra ze uitvliegen. De zender wordt opgeladen met zonne-energie. “Als één van de vogels in moeilijkheden zit, kunnen we meteen een team ter plaatse sturen om te zien wat er aan de hand is”, legt Huyghe uit. “Barnabé en Ultron keren regelmatig terug naar het kunstnest om te eten en ze zijn in opperbeste conditie.”

Er wacht de twee mannelijke vogels dan ook een belangrijke taak. Vorig jaar zijn drie vrouwelijke gieren uitgezet. “Nu zijn beide geslachten goed vertegenwoordigd in de regio en is de kans op kweeksucces groot. In totaal willen we hier tot een vijftigtal vogels uitzetten. Dat is een goede basis om de populatie zelf te laten uitgroeien”, gaat Huyghe verder. “We hopen dat onze vogels hier binnen een jaar of vier beginnen te kweken. Kotel ligt vrij dicht bij Griekenland, waar nog een populatie monniksgieren leeft. De andere populaties zitten in Frankrijk en in Spanje. We willen langzamerhand een brug creëren zodat beide geïsoleerde populaties elkaar terug kunnen vinden.”

Bron: ZOO / Planckendael.be

Foto's:ZOO / Planckendael

ZOO Antwerpen verwelkomt tapirbaby vol stippeltjes

Zaterdagavond om 23u15 is er een prachtige baby geboren in ZOO Antwerpen. Een Maleise tapir! Het is het derde kleintje van tapir Nakal en hij of zij werd geboren met het slurfje eerst. Na dertien maanden zwangerschap verliep de bevalling van Nakal heel snel en voorspoedig. Het jong drinkt goed en loopt al flink rond. Deze dieren zijn bedreigd. Voor de ZOO is dit het achtste tapirjong en je kan het kleintje bewonderen in de kraamkamer.

De kersverse baby blaakt van gezondheid en is bijzonder vinnig. In tien minuten tijd floepte de baby eruit. Moeder en jong hebben een werpstal en een kraamkamer met een groot raam. Als mama naar de kraamkamer gaat, volgt het kleintje en kunnen ze vandaag dus al kraambezoek ontvangen. Het geslacht van het kleintje is nog onbekend, daarvoor moet het eerst een plasje doen. De verzorgers zullen dan hun lijstje opmaken met hun twee favoriete namen en de Facebookfans van ZOO Antwerpen kunnen stemmen op de naam die zij het beste vinden passen bij de kleine tapir. Voor vader Baku is dit zijn eerste baby.

Bruin met witte stippen

De kleine tapir lijkt helemaal niet op zijn ouders. Het velletje van de baby is bruin met witte vlekjes en streepjes. Precies zoals de grond onder een struikje in het Maleise regenwoud. De zon sijpelt tussen de blaadjes door en laat net zo’n schaduw achter op de grond. Perfecte camouflage dus. Mama lijkt dan weer eerder op een rotsblok met haar zwarte vacht met brede witte streep. Na drie tot zes maanden verkleurt het velletje van het kleintje al, dus rep je naar hun verblijf in de ZOO voor de echte babylooks.

‘Groene’ dieren

De Maleise tapir is de grootste tapirsoort en heeft Aziatische roots. De dieren communiceren door op verschillende manieren naar elkaar te fluiten. Tapirs zorgen op hun eigen manier voor het groen in het regenwoud. Bij het eten van vruchten verteren ze niet alle zaden even goed. Die halfverteerde zaden komen er langs natuurlijke weg weer uit, waardoor ze op die plaats ontkiemen en een nieuwe plant vormen. Echt groene dieren dus. Je vindt de dieren vaak terug bij waterplassen waar ze baden en waarin ze ook vluchten bij gevaar.

Bron: ZOO Antwerpen

Foto's: Jens Schuurmans & Jonas Verhulst

Kuifmakaakje goed en wel terug bij familie

Ontsnapte Rojo (3 jaar) verdoofd en rustig opgevangen   

In ZOO Planckendael is maandagvoormiddag een nieuwsgierige kuifmakaak vanop zijn eiland kunnen ontsnappen. Het ging om het jonge aapje Rojo, drie jaar oud en zo’n 20 cm groot. Een kuifmakaak is een erg schuw dier en niet meteen gevaarlijk. Nadat er massaal werd opgeroepen om uit te kijken naar het bange diertje, is het gelokaliseerd op het dak  van een huis op de Vaartdijk, niet ver van zijn eigen verblijf. De dierenarts van ZOO Planckendael kon het diertje snel verdoven waardoor Rojo veilig en wel terug in de armen van zijn mama kon kruipen.

De verzorgers van de dieren op het eiland, de familie kuifmakaken en de Aziatische dwergotters, merkten deze ochtend – iets na 10u - meteen op dat Rojo niet te bespeuren was. Dat is op zich uitzonderlijk want Rojo, zo’n drie jaar oud, is heel aanhankelijk bij zijn mama Halilotte. Even werd gevreesd dat het klein aapje al spelend in de gracht rond het eiland was gesukkeld en verdronken. Een grondige inspectie deed daarna al snel vermoeden dat het aapje van het eiland af geraakt was. Hoe Rojo juist kon ontsnappen, is op dit moment niet duidelijk. Dieren graven en klimmen nu éénmaal, zijn inventief en creatief. “Zeker zo’n kleintje kan erg ondernemend zijn. Het perk van de kuifmakaken vertoont alleszins geen gebreken”, zegt woordvoerster Ilse Segers. “We gaan zeker uitzoeken wat er exact gebeurd is.”

Bezoekers en omwonenden van ZOO Planckendael werden gevraagd uit te kijken naar Rojo. Een kuifmakaak is niet gevaarlijk. Maar dieren zijn altijd onvoorspelbaar, zeker in een onbekende situatie. “Kuifmakaken zullen niet zo snel zelf op mensen afstappen. Gevaar voor de bezoekers was er niet, ” benadrukt Segers. “Makaken zijn erg schuw. Omdat het aapje erg gehecht is aan zijn moeder verwachtten we dat het in de buurt van zijn verblijf zou blijven.”

Er werd wel gevraagd de politie te contacteren en het dier zeker niet zelf in het nauw te drijven. Wat later merkte een fietser het bange aapje op op het dak van een huis aan de Vaartdijk, niet ver van zijn eigen verblijf. De dierenarts van ZOO Planckendael kon het diertje van op afstand verdoven. Een brandweerwagen met ladder kwam ter plaatse om het verdoofde aapje op te vangen. Het aapje sprong uiteindelijk zelf naar beneden en kon dan door de verzorgers met een net gevangen worden. Rojo liep geen verwondingen op aan zijn uitje.

Er wonen vijf kuifmakaken op het eiland. Moeder, vader en drie kleintjes: de jongetjes Quany, Rojo en meisje Tika. Rond 14u was de familie weer herenigd en kon Rojo weer in de armen van zijn mama kruipen. De kleine avonturier zette even de hele dierentuin op z’n kop. Eind goed, al goed!

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Flamingokuikentje Umi piept uit het ei in ZOO Antwerpen

Fantastisch nieuws vanuit de nestkuilen aan het flamingoverblijf in ZOO Antwerpen! Het bevruchte flamingo-ei dat in de broedmachine lag, is uitgekomen en het kuikentje werd succesvol bij de eigen ouders geplaatst. Het is hun eerste nakomeling en ze tonen zich zorgzame ouders. Het kuikentje met zijn lange roze pootjes werd Umi genoemd, wat leven betekent. Met zijn gepiep communiceert hij of zij ijverig met de ouders. Op die manier roept het om voedzame, rode kropmelk. Jong leven in de brouwerij!

Broedproces

Flamingo-eieren zijn zeer fragiel en om breken te vermijden, worden ze in de broedmachine uitgebroed. Intussen blijven de ouders ijverig op een nepei van kalk broeden zodat hun broedzorg gestimuleerd blijft. De broedtijd bij flamingo’s telt 28 dagen, het eigenlijke uitbreken duurt gemiddeld 72 uur. Op 10 juli zat het kuikentje met zijn kopje in de luchtkamer van het ei. Op het einde van het broedproces verliest een ei 15% aan gewicht door verdamping van het water, daardoor ontstaat er een grotere luchtkamer. Om het ei te kunnen openpikken, moet het kuiken hier met zijn kopje in terechtkomen. Vanaf dat moment, leggen de verzorgers het ei in een vochtigere broedkast om het eivlies soepel te houden zodat het niet vast komt te zitten. Met een klein beetje hulp van de verzorgers geraakte het kuikentje op 12 juli uit de vliezen en uit de eierschaal. Het kuikentje heeft hiervoor zijn eigen hulpmiddel, een eitand. Je ziet hem als een witte stip op de foto’s, geniaal. Hij verdwijnt uiteindelijk na enkele dagen.

Verzorger Heidi: “Wist je dat de eidooier ook helemaal wordt opgenomen in het lijfje van de kleine vogel? Het is zijn voedsel de eerste uren uit het ei.”

Succesvolle switch

Na een korte check-up waarbij het kuikentje gewogen wordt (Umi weegt 100 gram op de kop), wisselden de verzorgers het kalkei voor het kuiken. Na een paar momenten van verbazing om het piepende kuikentje dat ineens in zijn hoge nest lag, ging de vader enthousiast op het nest staan. Na 10 minuten spannend afwachten, nam mijnheer het kuiken op zijn poten en ging hij zitten. Hij houdt het kleintje warm onder zijn lichaam en je ziet het kopje af en toe tevoorschijn piepen. De ouders wisselen elkaar af om zelf te kunnen eten.

Verzorger Heidi: “Vooral de papa zorgt goed voor het kuikentje. Umi is heel alert en roept goed. Ouders herkennen hun jong aan de stem. Communicatie ten top!”

Bloedrode babymelk

Flamingo’s voeden hun jongen de eerste maanden met energierijke kropmelk, net als duiven. Het verschil zit hem in de kleur. Wat melkachtig wit is bij duiven, is felrood bij flamingo’s! De natuurlijke kleurstof van de kreeftachtigen die ze eten, zorgt voor hun mooie rode veren. Zowel het verenkleed als de poten en de snavel van de ouders worden bleker in de periode van het voederen. Pasgeboren kuikens zijn spierwit van kleur. Hun eerste volle verenkleed is grijs om heel langzaam, na een jaar, roze tot felrood te kleuren. De kolonie kleurt mooi op hun vaste stek op het Flamingoplein waar ze iedereen verwelkomen in ZOO Antwerpen.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZEBRA GEBOREN IN ZOO PLANCKENDAEL

Is een zebra nu zwart met witte strepen of wit met zwarte strepen? We weten het eigenlijk niet, maar we weten wel dat ons pasgeboren zebraatje een ongelofelijk schatje is. Het meisje is de eerste dochter van Nele en André. Ze kreeg de naam Uzuri, wat schoonheid betekent in het Swahili en ze is nu al te bewonderen op de savanne in ZOO Planckendael.

Nele zorgt heel goed voor haar kleintje, houdt haar dicht bij zich en beschermt haar tegen de enthousiaste aandacht van jong hengstje Tamu. Onze boreling staat heel hoog op haar poten en ze heeft een opvallend driehoekje op haar borst. Haar mama Nele heeft een hartje. Zebra’s Luisa en haar zoon Tamu herken je aan een bolletje op hun borstkas. Breng hen zeker een bezoekje in continent Afrika.

 

Verzorger Jolien: “Zebra Nele liet ons wat wachten op haar eerste jong, ze is over tijd gegaan. Maar dan was het eindelijk zover! Het zebraatje staat al hoog en droog. De poten van het kleintje zijn bijna even lang als die van de mama.”

Bron: ZOO/Planckendael

Foto's: Jonas Verhulst

Vier de zomer in de ZOOmerbar

De ZOOmerbar brengt je elke dag van de week een verkwikkend liveoptreden, koele cocktails en lekkere zomerse gerechtjes — met zicht op de flamingo's!

Kom heerlijk genieten op 't Schoonste terras van 't Stad, in het prachtige belle epoquedecor van ZOO Antwerpen. Gratis toegang tot de bar, ook als je de ZOO (betalend) niet bezoekt. Sla een praatje. Geniet van een hapje en een drankje. En laat je meeslepen door de live muziek op de Kiosk.

Thema-avonden

  • Maandag: Franse chansons
  • Dinsdag: Nederlandstalige liedjes
  • Woensdag: Accordeon moods
  • Donderdag: Jazz, blues & crooners
  • Vrijdag: Swingende covers
  • Zaterdag: Salsa Saturday
  • Zondag: Jukebox, de band speelt liedjes op verzoek

Zalige ZOOmeravonden

met live muziek in een bijzonder decor

  • Elke dag van 16u00 tot 21u00
  • Van 29 juni tot en met 1 september
  • Flamingoplein ZOO Antwerpen
  • Live muziek en kinderanimatie
  • Gratis toegang tot het Flamingoplein – iedereen welkom!

Bron: ZOO Antwerpen

OOK DIT JAAR ZIJN ONZE OOIEVAARS GESLAAGD MET GROOTSTE ONDERSCHEIDING

Ook dit jaar zijn onze ooievaars geslaagd met grootste onderscheiding! Alle jonge vogels zijn geringd en ZOO Planckendael mag mooie cijfers communiceren. Voor het derde jaar op rij zijn er meer dan 100 jongen geboren in het park! 103 kuikens werden geringd, wat het gemiddeld aantal jongen per nest op 2,3 brengt. Een prachtig cijfer! De grootste kolonie van België telt nu 235 vogels in 66 nesten. 

Vanaf augustus trekken de ooievaars weer naar Frankrijk, Spanje en West-Afrika om te overwinteren. Ze vliegen gemiddeld 300 km per dag en maken daarbij gebruik van thermiek, opstijgende warme luchtbellen. Ze vertrekken niet naar de warmte of op vakantie, maar ze vliegen naar daar waar er voldoende voedsel voor hen is. Spijtig genoeg sterven nog altijd veel jonge vogels in hun eerste jaren op trektocht door elektrocutie via hoogspanningskabels.

Vanaf maart verwelkomt ZOO Planckendael ze weer met open armen om te nestelen. En de cirkel is weer rond...

Opnieuw ringt Planckendael zijn jonge ooievaarskuikens

28 mei 2019

Opnieuw ringt Planckendael zijn jonge ooievaarskuikens. Drie ringrondes heeft Planckendael nodig om alle kuikens van 2019 van hun paspoort te voorzien. Ooievaars leggen drie tot vijf eieren, die ze 33 dagen warmhouden en om beurten bebroeden. Gemiddeld worden er 2 tot 3 jongen groot per nest.

Ringen

Zoals elk jaar ringt Planckendael alle kuikens. Met behulp van een hoogtewerker gaat hun verzorger twaalf meter de hoogte in op bezoek bij elk nest om de jongen te identificeren. Die nesten hebben een diameter van zo’n 1,5 meter en liggen hoog in de boomkruinen en op nestplatformen, verspreid over het hele park. Elk kuiken wordt geringd en we plukken veertjes die we bewaren voor later onderzoek.

Planckendael ligt op een natuurlijke trekroute

Overwinteren doen de ooievaars tussen Spanje en West-Afrika. Sommigen vliegen meer dan 4 000 kilometer met een gemiddelde van 300 kilometer per dag. De ooievaarstrek naar het zuiden heeft niets met hun zoektocht naar warmere oorden te maken, zoals weleens wordt gedacht. Ze vliegen naar het zuiden omdat daar in de winterperiode meer voedsel te vinden is. Een gevaarlijke tocht, want hoogspanningskabels zijn een grote vijand van ooievaars.

Ooievaars zonder grenzen

Planckendael hielp in de jaren ’90 de bijna verdwenen ooievaars overleven in West-Europa door enkele koppels ooievaars te laten broeden in het park. Hun nakomelingen volgden de natuurlijke trekroutes naar het zuiden en komen jaarlijks terug naar Planckendael om er te broeden.

De oorspronkelijke Planckendaelgroep van zes dieren breidde daardoor uit tot een kolonie van meer dan 128 ooievaars in 2017. Samen met de Vlaamse Gemeenschap, het Zwin en Natuurpunt startte Planckendael in 1999 het project ‘Ooievaars zonder grenzen’. Binnen dat project werd extra onderzoek gedaan naar de trekroutes van ooievaars. Met satellietzenders ontdekten de wetenschappers van het CRC (Centre for Research and Conservation), het wetenschappelijk instituut van ZOO Antwerpen en Planckendael, dat jonge dieren nog steeds naar Afrika trekken, maar dat veel oudere ooievaars al lang niet meer de oversteek maken. Ze overwinteren in Spanje en Frankrijk, omdat ze daar op o.a. vuilnisbelten voldoende voedsel vinden.

Bron: ZOOplanckendael.be

Foto's: Jonas Verhulst

Dubbele adoptie monniksgieren in Planckendael zorgt voor wereldprimeur

MONNIKSGIEREN PLOTS MET VIEREN

Twee primeurs in één klap voor ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Jarenlange inspanningen rond de kweek van monniksgieren resulteerden in mei 2019 in vier jonge gieren die komende zomer in Bulgarije in de natuur worden uitgezet. Twee kuikens zitten nu op het nest bij hun natuurlijke ouders. Het derde werd door een ervaren koppel geadopteerd. Dat koppel kreeg daarenboven nog een éxtra adoptiejong uit een Franse dierentuin onder z’n vleugels. Het is de éérste keer ter wereld dat monniksgieren twee jongen tegelijk onder de veren neemt. Bovendien deden wetenschappers van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael een unieke DNA-analyse op een uitgekipt ei van een monniksgier om het geslacht van kuikens sneller te bepalen. “Dat is een extra troef”, zegt Marleen Huyghe, stamboekhouder en coördinator van het Europese kweekprogramma. ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael adviseren voortaan andere dierentuinen eischalen uit de broedmachine op te sturen naar Antwerpen om de speciale analyse te doen in het eigen labo.

ZOO PLANCKENDAEL SCOORT WERELDPRIMEUR: DUBBELE ADOPTIE DOOR MONNIKSGIEREN

VOOR HET EERST OOK UNIEKE DNA-ANALYSE OP UITGEKIPT EI

Twee primeurs in één klap voor ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Jarenlange inspanningen rond de kweek van monniksgieren resulteerden in mei 2019 in vier jonge gieren die komende zomer in Bulgarije in de natuur worden uitgezet. Twee kuikens zitten nu op het nest bij hun natuurlijke ouders. Het derde werd door een ervaren koppel geadopteerd. Dat koppel kreeg daarenboven nog een éxtra adoptiejong uit een Franse dierentuin onder z’n vleugels. Het is de éérste keer ter wereld dat monniksgieren twee jongen tegelijk onder de veren neemt. Bovendien deden wetenschappers van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael een unieke DNA-analyse op een uitgekipt ei van een monniksgier om het geslacht van kuikens sneller te bepalen. “Dat is een extra troef”, zegt Marleen Huyghe, stamboekhouder en coördinator van het Europese kweekprogramma. ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael adviseren voortaan andere dierentuinen eischalen uit de broedmachine op te sturen naar Antwerpen om de speciale analyse te doen in het eigen labo.

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn dé autoriteit op het vlak van monniksgieren. Al jaren kweken beide parken met de vogels, bestuderen ze de factoren die de doorgaans moeilijke kweek kan stimuleren en zetten ze jonge dieren opnieuw uit in de natuur. In heel Zuid-Europa is de monniksgier de voorbije jaren verdwenen door onder meer jacht en vergiftiging. Als coördinator van het Europese kweekprogramma opende ZOO Planckendael in 2005 een datingvolière. Gieren vanuit heel Europa kunnen elkaar er leren kennen en worden opgevolgd door wetenschappers. Zijn er écht positieve signalen, dan wordt het koppel samen gezet in het Breeding Centre in ZOO Planckendael. “Daar kunnen ze een nog hechter koppel worden en kunnen wij hen goed opvolgen. Dat zijn basisvereisten om goed te kweken”, vertelt Marleen Huyghe, stamboekhouder en Europees programmacoördinator.

Met succes, blijkt nu. Dit broedseizoen legden drie de koppels er een ei. Eén koppel zorgde zelfs voor twee bevruchte eieren. Om het kweeksucces te verhogen, werd hun eerste ei weggehaald om uit te broeden in de machine. Het experiment gebeurde bij Orion en Crouk. Hun broeddrang bleef aanwezig en dus legde het koppel één maand later een tweede bevrucht ei. Dat ei kipte uit op 6 juni 2019. Het jong uit hun eerste ei zag het levenslicht op 7 mei 2019. De experts van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael kozen ervoor om dat bij het ervaren koppel Sir en Snowflake te plaatsen. “Het embryo in hun ei bleek afgestorven”, gaat Huyghe verder. Tegelijkertijd contacteerde een Franse dierentuin de experts van ZOO Planckendael. Daar was begin mei ook een jong uitgekomen in de broedmachine dat niet bij de ouders gezet kon worden omdat die intussen op een tweede vervangei broedden. Een zoektocht naar een geschikt adoptiekoppel binnen het kweekprogramma bracht hen bij Sir & Snowflake.

ALLEREERSTE DUBBELE ADOPTIE

Voor de allereerste keer in de geschiedenis werden daarom twee jongen bij één adoptiekoppel geplaatst. Het was een behoorlijke sinecure om beide kuikens onder de poten te krijgen. Pas na verschillende pogingen konden ze zich breed genoeg maken en pasten beide jongen onder de poten. De dubbele adoptie laat toe jaarlijks meer kuikens in het programma te kweken en meer aan natuurbroed te doen, waarbij ouders hun jongen zelf grootbrengen. Dat is een belangrijke voorwaarde om uit te zetten in de natuur. Opgevoed door mensen geraken vogels te afhankelijk van hen.

UNIEKE DNA-ANALYSE

Een aantal jongen worden deze zomer in Bulgarije in de natuur uitgezet. Want om uit te zetten, zijn er meerdere jonge vogels nodig om voldoende sociale interactie te behouden. Ze mogen eveneens slechts enkele dagen van elkaar verschillen zodat ze samen uitvliegen. Ook het geslacht is belangrijk. Er zijn te veel mannen in de datingvolière in ZOO Planckendael. Het geslacht vroeger bepalen - ruim voor het transport naar de herintroductiesites - zorgt voor een betere geslachtsverhouding in de volière. Daarom is voor het eerst de eischaal van het eerste adoptiejong onderzocht. “Uit opgedroogde bloedvaatjes is DNA geïsoleerd en het geslacht bepaald”, legt Philippe Helsen uit, onderzoekscoördinator conservatiegenetica bij ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael. “Bij staalname willen we altijd niet-invasief werken en ouders niet storen tijdens het broeden. Elke manipulatie vormt een risico. En elk jong telt.”

Deze techniek, voor het eerst beoefend op een ei van monniksgieren, is een extra troef. ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael adviseren voortaan andere dierentuinen eischalen uit de broedmachine naar het labo van het onderzoekscentrum in Antwerpen op te sturen voor de speciale DNA-analyse. “Alle expertise komt samen en dient het kweekprogramma en het herintroductieprogramma positief”, besluiten Huyghe en Helsen.

Bron: ZOO/Planckendael

Foto's: Marleen Huyghe - verzorgers - Olivier

ZOO Planckendael verwelkomt familie geredde berberapen

Nieuwe diersoort krijgt een verblijf in Marokkaanse sferen

In ZOO Planckendael heerst een blije stemming. Het dierenpark bij Mechelen verwelkomt een nieuwe diersoort. Een familie berberapen neemt er zijn intrek in een prachtig nieuw verblijf in Marokkaanse sferen. Zeven geelbruine aapjes leven er samen. Ze zijn bedreigd en hebben onze aandacht broodnodig. Deze apen werden in 2017 in Polen gered uit een illegaal kweekcentrum. Zo kwamen ze bij Stichting AAP en daarna bij het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek terecht. Zij zochten een goede opvang voor dieren in nood. En die hebben ze nu gevonden, hun nieuwe thuis is in ZOO Planckendael!

Help!

Berberapen leven in het Atlasgebergte in Noord-Afrika (Marokko en Algerije) tot op 2 000 meter hoogte. Er zijn nog maar een 10 000 dieren over. De laatste 30 jaar is hun aantal met 65% afgenomen. Hun leefgebied wordt door de mens ingepalmd. Dieren worden illegaal verhandeld om als huisdier dienst te doen. Ook hier in Europa! Als de eigenaar ze niet meer wil, komen ze vaak in opvangcentra terecht. Ze worden ook gebruikt in het toerisme. Op toeristische plaatsen kun je op de foto met zo’n aapje. Schattig of niet, ga op reis niet op de foto met een aap!

Berbernamen

De groep bestaat uit 3 mannen en 4 vrouwen. Alle dieren in ZOO Planckendael hebben een berbernaam. Zo heb je kweekman Aku, wat maan betekent. Hij is 20 jaar oud. Dan komt mama Taziri (± 12j) of maanlicht en haar zoon Tuareg (± 2j) of een berberstam en mama Ayana (± 12j) of bloesem met haar zoon Dayo (± 2j) of genoegen. De twee laatsten zijn meisje Musa (2j) of zoon en vrouwtje Kayla (± 10j) of mijn lieverd. De vrouwtjes dragen hun kleintjes eerst op de buik en dan verhuizen ze naar de rug, zelfs mannetjes dragen baby’s. ZOO Planckendael neemt deel aan het EEP (EAZA Ex situ Programme), het Europese kweekprogramma.

Marokko in ZOO Planckendael

Hun nieuwe buitenverblijf is zo’n 2 500 m² groot en heeft verschillende klimbomen. Centraal staat een wintergroene Atlasceder van zeven meter hoog. In de waterpartij kunnen ze spelen, dat vinden ze heerlijk. De binnenverblijven hebben grote ramen zodat de bezoekers de dieren ook daar bezig kunnen zien. Het gebouw is opgebouwd als een Marokkaans huis van leem. De bezoekers vertoeven op de binnenplaats. Hier vind je citrusvruchten, vijgenbomen en terracotta amforen gevuld met geurige kruiden. Zo ruik je Marokko. Wist je dat de verzorgers de kruiden ook gebruiken als verrijking voor de dieren?

Vlooien

Berberapen hebben geen insecten in hun pels, maar toch vlooien ze elkaar. Zo communiceren ze: ze bevestigen de rangorde, geven blijk van respect of onderdanigheid. Het vriest ’s winters in het Atlasgebergte maar met een warme ondervacht hebben ze hun eigen winterjas.

Smulpapen

Als het etenstijd is, proppen ze hun eten in hun wangzakken, voor later. Ze lusten grassen, vruchten, schors, bladeren en af en toe een insect zoals rupsen. In ZOO Planckendael krijgen ze meerdere keren per dag veel groenten, apenbrokken en een beetje fruit.

Matthias, curator zoogdieren: “Ik ben enorm blij met deze nieuwe apensoort in ZOO Planckendael. Het zijn boeiende groepsdieren en deze geredde groep heeft een belangrijke boodschap te brengen. Poseer op reis nooit met berberapen!”

WEETJES:

  • BIJGELOOF: Op Gibraltar leven een 200-tal dieren. Volgens een legende blijft Gibraltar in handen van de Britten zolang er berberapen op de rots leven. Dus die doen er alles aan om de groep in stand te houden.Wist je dat dit de enige aap is die in Europa voorkomt?
  • Wist je dat zelfs de bijhorende toiletgroep tegels en lampen in berberstijl en authentieke Marokkaanse deuren heeft? De wasbekken staan op verschillende hoogtes: klein en groot, broederlijk naast elkaar. En helemaal nieuw is het ruimere familietoilet met een grote wc, een kleine wc en een verzorgingskussen.

TIP: Tegen de zomer wordt de weg naar dit verblijf nog avontuurlijker met een boomhut met glijbaan en kruiptunnels, goed voor een boeiende ontmoeting met de berberapen.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hiep hiep hoera! Kai-Mook wordt 10 jaar!

ZOO Planckendael viert de bekendste olifant met feestweekend

Zondag 17 mei 2009 om 8u40: Heel het land stond op z’n kop en was in feeststemming bij de geboorte van de eerste Belgische olifant. Dit kleine wonder stal onmiddellijk alle harten. Een unieke en blije gebeurtenis met één van de meest opvallende live-streamings van die tijd. Meer dan 100.000 mensen volgden de live geboorte.  Dat kleine olifantenwonder verhuisde drie jaar later met haar familie naar een nieuw en groot verblijf in ZOO Planckendael en ze werd er vorig jaar ook mama van Tun Kai. De geboorte van Kai-Mook was de start van het corridorproject in India. Zo helpen ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael deze dieren in hun leefgebied. Om de olifanten en Kai-Mook hier blijvend onder de aandacht te houden, viert ZOO Planckendael heel het verjaardagsweekend 17,18 en 19 mei. Alle kinderen die, net als Kai-Mook 10 jaar zijn of dit jaar 10 worden (geboren in 2009), krijgen gratis toegang gedurende het hele weekend.

Verzorger Cedric Goethals: “Ik denk nog vaak terug aan het mooiste moment in mijn leven als olifantenverzorger: toen baby Kai-Mook na de geboorte rechtstond op haar pootjes en onmiddellijk begon te drinken bij haar mama! Zo’n opluchting en zo mooi!”

Verjaardagsweekend

Vrijdag 17, zaterdag 18 en zondag 19 mei viert ZOO Planckendael groots: met gratis toegang voor alle kinderen die dit jaar ook 10 jaar zijn of worden (° 2009). Bovendien krijgen de olifanten elke dag van dit weekend een verjaardagstaart. Afspraak om 15u aan de olifantenlodge.  Verjaardagskaartjes of tekeningen mag je afgeven in de shop van ZOO Planckendael zodat ze de olifantentempel kunnen sieren.

Anja Stas, commercieel directeur: “We hebben de mensen betrokken zoals familie en hen het verhaal van begin tot eind mee laten volgen, van zwangerschap tot live geboorte. Het mooiste moment voor mij was het natuurlijke wonder van de geboorte zelf, zo’n emotie! Pas achteraf besef je dat we België toen positief hebben verbonden.”

Kweekgroep in Planckendael

Planckendael speelt een actieve rol in het internationale kweekprogramma voor deze bedreigde Aziatische olifant. De olifantentempel huisvest een vrouwenfamilie met twee baby’s en een kweekstier. Stier Kanvar kwam onlangs uit ZOO Antwerpen naar ZOO Planckendael. Hij is de toekomstige papa voor de volgende generaties.

Bedreigde olifanten, hier en in India

Sinds de geboorte van Kai-Mook in 2009 steunen ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael het corridorproject van Asian Nature Conservation Foundation (ANCF) in India. In de Thirunelli-vallei in Zuid-India strijden mens en olifant om dezelfde grond: de mensen willen er wonen en gewassen verbouwen, de olifanten willen er ongestoord door trekken en in contact komen met soortgenoten. In Zuid-India legt het ANCF corridors (wandelstroken) aan enkel en alleen voor de olifanten. Ze treden er op tegen stropers, proberen olifanten weg te houden uit dorpen en bieden de bevolking elders een alternatief stuk grond aan om te bewerken. Zo wordt de harmonie tussen mens en dier daar hersteld.

Linda Van Elsacker, zoölogisch directeur, na een bezoek aan India: “Fantastisch om een strook bos terug te kunnen geven aan de olifanten zodat ze tijdens hun natuurlijke routes niet meer in direct contact, en meestal conflict, met mensen komen! Dankzij het K-groeiplan van Kai-Mook hebben we in Kerala de olifanten rechtstreeks kunnen steunen.”

Indrukwekkende cijfers:

-           1,2 miljoen bezoekers op de website

-           60 000 mensen keken tegelijkertijd naar het livemoment van de geboorte, nooit gezien in België

-           naamwedstrijd: 7500 inzendingen

-           4,4 miljoen geboortekaartjes verstuurd in heel België

-           173 675 euro verzameld ten voordele van het K-Groeiplan en India

-           18 juni 2012: verhuis olifantenfamilie naar Planckendael

-           13 januari 2018: Kai-Mook wordt in ZOO Planckendael mama van Tun-Kai

-           17 mei 2019: Kai-Mook wordt 10 jaar. Gelukkige verjaardag!

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------