Babygiraf Valeye geboren in ZOO Planckendael

Achtste baby voor giraf Barbie, zusje voor giraf Twiga

De feestdagen mogen dan wel achter de rug zijn, in ZOO Planckendael is iedereen in feeststemming. Giraf Barbie beviel op zondag 12 januari van een prachtige dochter! Ze kreeg van haar verzorgers de mooie naam Valeye, als eerbetoon aan haar vader Saleye die afgelopen jaar overleed. Moeder en dochter stellen het allebei prima. De verzorgers zagen Valeye al goed drinken. Barbie is een zeer ervaren moeder en koestert haar kleintje in de warme stal, waar iedereen hen kan bewonderen.

Vlotte bevalling

De baby zag afgelopen zondag om 11u06 het levenslicht. Eerst bungelden de voorpootjes naar buiten en daarop volgde het kopje. De eigenlijke geboorte duurde vrij kort. Een giraffengeboorte is wonderlijk, want de baby maakt een val van zo’n twee meter om daarna heel snel op zijn ranke pootjes te staan. Drooglikken gebeurde door de mama en onder het waakzame oog van grote broer Twiga en giraf Diamant. Ze past mooi met haar kopje onder mama’s buik en drinkt lekkere warme melk. Het girafje meet bijna 2 meter maar is een stuk minder fors dan grote broer Twiga bij zijn geboorte. “Haar hoorntjes liggen nog plat op haar hoofd waardoor het lijkt alsof haar kapsel in een middenstreep ligt. Het is een rustig meisje met sierlijke wimpers als kers op de taart” vertelt verzorger Jolien.

Naam met een V

In 2020 krijgen alle dieren die in ZOO Planckendael geboren worden een naam met een V. “We kozen voor de naam Valeye als eerbetoon aan kweekman Saleye die afgelopen jaar plots overleed. Het is leuk dat er een stukje van hem verder leeft in zijn dochter Valeye.”

Verzorger Jolien: “Valeye stelt het zeer goed en ook Barbie is zoals verwacht een voorbeeldige moeder. Het is dan ook al haar achtste jong. Ook de rest van de giraffenfamilie is heel nieuwsgierig naar het kleintje. Diamant en Twiga kijken regelmatig over het muurtje naar kleine Valeye. ”

Verbluffende cijfers

Het is voor Barbie haar achtste baby die ze na een draagtijd van ongeveer vijftien maanden ter wereld brengt. Mannetjes worden tot vijfeneenhalve meter lang, vrouwtjes tot vierenhalve meter. Ze zijn de langste landdieren ter wereld en toch hebben ze maar zeven nekwervels, net als de mens. Ook hun tong heeft unieke afmetingen: ze is wel 45 cm lang.

Bedreigde ondersoort

ZOO Planckendael neemt deel aan het Europese kweekprogramma voor deze bedreigde dieren en verwacht in maart een nieuwe kweekman afkomstig uit La Barben, Frankrijk. Zo is de kweekgroep weer compleet. Maar ook in de natuur steunt ZOO Planckendael de giraffen via de stichting Giraffe Conservation Foundation die een project in het Garamba Nationaal Park in Congo steunt. Met satelliethalsbanden monitoren rangers deze sierlijke dieren. Kennis is kostbaar voor hun bescherming. Lees meer over dit project en andere, interessante verhalen over ons wetenschappelijk onderzoek op https://www.zooscience.be/nl/verhalen/het-venijn-zit-in-de-staart/.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZOO Planckendael verwelkomt eerste bonobobaby in gloednieuw verblijf

Bonobo Djanoa schenkt het leven aan een flinke bonobobaby.

Een half jaar nadat de bonobo’s hun intrek namen in hun gloednieuw verblijf in ZOO Planckendael, wijden zij hun nieuwe thuis feestelijk in! Bonobo Djanoa schonk het leven aan een flinke baby. Of de kleine bonobo een jongen of een meisje is, weten we op dit moment nog niet.

Djanoa is een ervaren moeder. Dit is haar vierde baby. ZOO Planckendael is internationaal stamboekhouder en Europees coördinator van het kweekprogramma van deze bedreigde diersoort. Belangrijk werk.

Hoe deze prachtige kleine bonobo zal heten, is nog even een vraagteken. Eens het geslacht bekend is, zoeken onze verzorgers 3 mooie namen uit met de beginletter U in de Afrikaanse taal Lingala. Onze fans mogen dan via de Facebookpagina van ZOO Planckendael stemmen op hun favoriete naam.

Voor deze speciale gelegenheid organiseert ZOO Planckendael een tekenwedstrijd. Maak een tekening voor de bonobofamilie en hun verzorgers. In ruil voor je mooie tekening, ontvang je een kleine verrassing. Lees er alles over op www.ZOOPlanckendael.be/bonobobaby

Verzorger Ineke: “ De dag voor de bevalling hadden we al een vermoeden dat er die nacht of de volgende ochtend iets stond te gebeuren. Toen we ’s ochtends aankwamen zagen we dat Djanoa haar kleintje tegen haar buik hield. Tijdens de ochtendroutine kwam ze ons fier haar jongste spruit tonen. Een heel bijzonder moment! Moeder en jong stellen het allebei heel goed.”

Bonobo Djanoa werd in 1995 geboren in Berlijn en woont sinds 2002 in ZOO Planckendael. Als een ervaren moeder weet ze precies hoe ze haar baby moet bemoederen. Ze houdt het jong stevig vast, vlooit het liefdevol en laat het regelmatig drinken. Wie de papa is van deze kleine spruit, is nog een vraagteken. Zamba misschien? Of Vifijo? Dat wordt pas duidelijk wanneer een haarstaal van de baby onderzocht wordt in het labo van ZOO Planckendael. Bij deze slanke en elegante mensapensoort zwaaien de vrouwen de plak. Ze spannen samen om de mannen te domineren. Ze hebben dan ook een machtig wapen om zich te verzoenen na gevechten of om spanningen uit de groep te halen: seks! Bij bonobo’s blijven de zonen hun hele leven bij hun moeder wonen. De dochters verhuizen naar een andere dierentuin als ze een jaar of acht zijn om daar deel uit te maken van hun eigen bonobogroep.

Gloednieuw bonoboverblijf

De groep van 14 bonobo’s kreeg deze zomer een nieuwe thuis in ZOO Planckendael! Een gloednieuw verblijf met veel meer binnenruimte. Vijf keer meer dan vroeger. De bonobo’s beschikken over 7 verschillende locaties, gecombineerd met het eiland buiten. De bonobo’s zoeken elkaar op of zonderen zich af op hun eigen ritme. De apen worden ook gestimuleerd om werktuigen te gebruiken. Ze kunnen naar hartenlust met stokken of andere attributen peuteren in termietenheuvels en boomstronken. Er is ruimte voor verrijking en observatie, voor bezoekers en wetenschappers. De bonobogroep in ZOO Planckendael bestaat momenteel uit 7 vrouwen, 6 mannen en het pasgeboren ukje.

Klein gebied, groot risico

Bonobo’s zijn bedreigd, ze komen enkel voor ten zuiden van de Congostroom. En in het hart van het Congolese regenwoud leven naar schatting nog maar 30 000 tot

50 000 bonobo’s. Jacht en stroperij, het verlies en de versnippering van hun leefgebied en het uitbreken van ziektes bedreigen de Afrikaanse mensapen. Daarom is deze geboorte eens te meer een troef voor het kweekprogramma van deze bedreigde soort. ZOO Planckendael coördineert dit Europese kweekprogramma sinds 1987 en beheert ook het wereldwijde stamboek van deze soort. Deze bonobobaby is de achttiende bonobo die in ZOO Planckendael wordt geboren. In Europa leven op dit moment 133 bonobo’s in tien verschillende dierentuinen.

Bonobogroep in ZOO Planckendael helpt soortgenoten in Congo

Sinds 1992 bestuderen wetenschappers uit binnen- en buitenland het gedrag van bonobo’s in ZOO Planckendael. Het nieuwe bonoboverblijf beschikt over de nieuwste faciliteiten en maakt onderzoek mogelijk dat voordien nergens ter wereld kon verwezenlijkt worden.

Wetenschappers van het Centre for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijk instituut van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael, zijn actief in het LuiKotale onderzoekskamp. Net buiten het Salonga Nationaal park in Congo dragen ze bij aan het onderzoek en de bescherming van bonobo’s in de natuur. Hier zijn sinds 2001 drie grote groepen bonobo’s vertrouwd gemaakt met de aanwezigheid van onderzoekers die hun natuurlijke gedrag en leefgewoonten bestuderen. Net als in ZOO Planckendael worden er urine-, mest- en haarstalen 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sinterklaas is een echte dierenvriend!

In ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael kwam hij ook bij alle brave dieren langs. Wat attent!

Hij bracht jutezakken vol lekkers. Geen snoepjes of chocolade maar fruit,  groenten, zaden, vis of insecten, allemaal aangepast aan het menu van onze dieren. Smakelijk én fijn om mee te spelen als verrijking.

In ZOO Antwerpen eigende zilverrug Matadi zich de ganse zak gretig toe en zocht tussen het stro naar lekkers. Brave gorilla Thandie kreeg nog net een stukje komkommer te pakken. Special delivery van de Sint voor de zeehonden: zij kregen een portie lekkere sprotjes. Net als de stokstaartjes, die genoten van hun krokante sprinkhanen. 

De bonobo’s in ZOO Planckendael gaan tot het uiterste voor hun buit: zij kruipen zelfs helemaal in de jutezakken van de Sint. Bij de berberapen ging het er net iets rustiger aan toe, al waren ook zij enthousiast over hun cadeaus. Laat het ons zo zeggen: Sinterklaas zal zijn jutezak volgend jaar niet meer kunnen gebruiken.

Bedankt Sinterklaas, graag tot volgend jaar!

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jungle Book Light Festival

Het is zover! EINDELIJK! Vanavond gaat het Jungle Book Light Festival van start. Vanaf vandaag kan je het gekende verhaal over moed, vriendschap en avontuur op een hele nieuwe manier beleven. Je zit er middenin en wandelt letterlijk mee met Mowgli, Bagheera en Baloo. Spannende taferelen worden afgewisseld met hartverwarmende scenes. Nadien kan je heerlijk nagenieten met een warme chocomelk, een glühweintje en smoutebollen. Nog tot en met 12 januari 2020. Beleef samen met vrienden en familie deze feërieke avondwandeling tijdens de gezellige eindejaarsdagen.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jarige babygorilla Thandie wordt grote zus

Op 26 november 2018 schonk gorilla Mayani in de nieuwe Mensapenvallei in ZOO Antwerpen het leven aan een kleine gorilla, Thandie. Vandaag viert Thandie haar eerste verjaardag en heeft ze meteen fantastisch gorillanieuws: tante Mambele is zwanger en verwacht haar kleintje voor de zomer 2020. Dit wordt de tweede boreling in de Mensapenvallei. Een succes voor het kweekprogramma voor deze bedreigde mensapensoort waar ZOO Antwerpen actief aan deelneemt.

De vader van deze spruit is ook zilverrug Matadi. Mayani, Mambele, Thandie en Matadi zijn allemaal westelijke laaglandgorilla’s. Oudere gorilla Amahoro is een oostelijke laaglandgorilla en vervolledigt de groep in ZOO Antwerpen.  

De westelijke laaglandgorilla is erg bedreigd met nog slechts 90 000 individuen in de natuur. Nakomelingen zijn dus erg belangrijk en zeer welkom.

Jarige Thandie

Schattige Thandie is ondertussen kleuter en heeft al enkele grote mijlpalen achter de rug. Van haar eerste stapjes en tandjes, blaadje groen tot haar eerste herfstwandeling. Het was een jaar vol mooie beelden. Haar peter, Jelle Cleymans maakte samen met de verzorgers een verjaardagstaart die Thandie vandaag om 13u30 krijgt. We kijken al uit naar haar toekomstige deugnieterij, samen met haar broertje of zusje.

Onderzoek in Kameroen

In Kameroen heeft het Antwerp ZOO Center for Research and Conservation, het wetenschappelijk instituut van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael, al 17 jaar een eigen veldstation. In dit Projet Grands Singes onderzoeken wetenschappers van de ZOO de invloed van houtkap, illegale jacht en landbouw op de biodiversiteit, en in het bijzonder de overlevingskansen van chimpansees en gorilla’s. Het team onderzoekt en beschermt de apen, maar helpt de lokale bewoners ook te investeren in alternatieve inkomsten (aanplanten van cacaoplantages) en alternatieve voedselbronnen (visvijvers) zodat ze niet afhankelijk zijn van de jacht voor woudvlees.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Pairi Daiza en ZOO Planckendael slaan handen in mekaar tegen olifantenherpes

Universitaire onderzoeken gesteund door dierentuinen cruciaal

Olifantenherpes is zowel in de natuur als in dierentuinen levensbedreigend voor jonge olifanten. Hoewel er nog geen sluitende behandeling bestaat, kan plasmatransfusie soms soelaas brengen. ZOO Planckendael en Pairi Daiza werkten daarvoor afgelopen zomer samen. Pairi Daiza leverde ZOO Planckendael bloed van enkele van haar twintig Aziatische olifanten. Over de dierentuingrenzen heen worden zo de handen in elkaar geslagen tegen olifantenherpes. Daarnaast startte ZOO Planckendael met 75.000 euro, verzameld door crowdfunding bij hun grootste fans, een gloednieuw wetenschappelijk onderzoeksproject op met de Universiteit van Utrecht om een vaccin te ontwikkelen tegen herpes.

Bovendien maken innovatieve genetische analyses van bloed in het labo van ZOO Antwerpen het voortaan mogelijk om een uitbraak meer voorspelbaar te maken zodat ook andere dierentuinen gebruik kunnen maken van de expertise van de wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Intussen werkt de Pairi Daiza Foundation van haar kant nauw samen met het Animal Health Agency in Weybridge en de Universiteit van Surrey, beiden in Engeland en tracht het een diagnostisch labo voor de ziekte in ons land op te starten.

In ZOO Planckendael vertoonde olifantje Tun Kai (1,5 jaar) afgelopen zomer plots ziekteverschijnselen. De vrees voor een uitbraak van olifantenherpes is in de meeste dierentuinen erg groot. Het dodelijke virus is bij zo goed als alle olifanten slapend in het bloed aanwezig. Vooral jonge olifanten tussen twee en acht jaar zijn extra gevoelig. Bij elk vermoeden van een acute uitbraak wordt alles uit de kast gehaald om het tij te keren. Sinds de dood van Qiyo vorig jaar - zij stierf aan olifantenherpes - is ZOO Planckendael superalert. Ook de hulp van collega-dierentuin Pairi Daiza werd ingeroepen. Van bloed, afgenomen bij enkele van de twintig Aziatische olifanten in Pairi Daiza, werd in het labo in ZOO Antwerpen plasma gescheiden om, indien nodig, toe te kunnen dienen. “Er bestaat nog geen sluitende behandeling tegen herpes”, legt Linda Van Elsacker uit, zoölogisch directeur van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael. “Soms kan plasmatransfusie wel soelaas brengen, afhankelijk van onder andere de herpessoort.” Gelukkig was het loos alarm en huppelde Tun Kai de volgende dag weer vrolijk rond.

Pairi Daiza als bloedbank

Pairi Daiza kon te hulp snellen omdat ze kiezen voor direct contact met zijn dieren en zo snel een grote hoeveelheid bloed kan afnemen van de olifantenkudde. “Met haar olifantenkudde –de grootste van Europa– is Pairi Daiza de facto een belangrijke bloedbank voor olifantenplasma. We hebben dan ook een grote rol te spelen”, aldus Tim Bouts, zoölogisch directeur van Pairi Daiza. “Het bloed van onze twintig olifanten is erg kostbaar en nuttig voor medische interventies in parken over heel Europa. Dankzij de manier waarop onze olifantenverzorgers werken, in direct contact met de olifanten, hebben we de mogelijkheid om bloed op een snelle en veilige manier af te nemen en te verzenden wanneer een olifantenkalfje elders in nood is. Dit is ook de reden waarom Pairi Daiza regelmatig gecontacteerd wordt door dierentuinen die deze methode niet hanteren.”

Een goede samenwerking over de dierentuingrenzen heen, kan ook in de toekomst een verschil betekenen. Een databank is intussen opgemaakt door wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael die zich uitspreekt over de compatibiliteit van donorbloed met dat van potentiële ontvangers in verschillende Europese dierentuinen. “Het is een prachtig voorbeeld van samenwerking over dierentuingrenzen heen”, gaat Van Elsacker verder. “Beide parken springen samen in de bres tegen herpes, elk met hun eigen expertise.”

Labo ZOO Antwerpen spoort vroegtijdig herpes op

Anderzijds beschikken de genetici van het Centre for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijke onderzoekscentrum van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael over kennis, expertise en gespecialiseerde labo-apparatuur (qPCR) in het eigen onderzoekslabo die gebruikt kan worden om olifantenherpes in bloed op te sporen. Deze nieuwe apparatuur is veel nauwkeuriger dan alle andere methodes en kan gedetailleerder concentraties meten. Omdat er verschillende types herpes bestaan, dodelijke en minder agressieve, willen de CRC-wetenschappers de verschillende virussen preventief opsporen door olifantenbloed op regelmatige basis te analyseren. “Met screenings in huis kunnen we korter op de bal spelen. Stalen hoeven niet meer naar externe labs.” Door systematisch rapporten op te maken van afwijkende bloedwaarden wordt een uitbraak, die tot voor kort acuut was, meer voorspelbaar. De verzamelde data dragen verder ook bij aan het in kaart brengen van factoren die een uitbraak veroorzaken. “In de toekomst kunnen ook andere dierentuinen gebruikmaken van de expertise van de wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael om het virustype te bepalen.”

Nieuw onderzoek naar vaccin

Het onderzoek van het CRC loopt parallel met een gloednieuw opgestart onderzoekstraject aan de Universiteit van Utrecht. “Olifantenherpes blijft een groot mysterie”, aldus nog Van Elsacker. “Daarom blijven wij inzetten op de wetenschappelijke zoektocht naar een vaccin.” Een inzamelactie bij de bezoekers en sympathisanten van ZOO Planckendael leverde €75.000 op. Dat bedrag gebruikte ZOO Planckendael integraal om aan de faculteit 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------