UNIEK: Recordaantal flamingokuikens in ZOO Antwerpen

Deze zomer werd een recordaantal flamingokuikens geboren in ZOO Antwerpen. Niet lang nadat Vega en Vida zich een weg doorheen hun ei pikten, kregen de pluizige diertjes het gezelschap van twee nieuwe kuikens: Vista en Viento. De vier donzige steltenlopers stellen het goed en zetten hun eerste stapjes op het groene gras van het flamingoverblijf. “De introductie in de groep is vlot verlopen”, klinkt het bij de verzorgers. “Die vier kuikens samen, dat is een prachtig en bovendien uniek gezicht.”

Er heerst een gezellige drukte bij de Cubaanse flamingo’s aan de ingang van de dierentuin. Eerder deze zomer verwelkomde ZOO Antwerpen flamingokuikens Vega en Vida, niet veel later kregen ze het gezelschap van nog eens twee kleintjes: Vista en Viento.

Eerste stapjes

De vier kuikens leefden de afgelopen weken samen met hun ouders in een afgescheiden perk, op afstand van de groep. Vandaag maakten de donzige dieren voor het eerst kennis met de rest van de kolonie en zetten ze hun eerste stapjes op het groene gras van het flamingoverblijf. “De vader van het jongste kuiken is bij de dieren gebleven en begeleidde hen rustig naar de groep”, klinkt het bij de verzorgers.

Babyboom

De vier flamingo’s vormen een uniek kwartet, want nooit eerder waren er tegelijkertijd vier kleintjes in de dierentuin te bewonderen. Meer nog, in 2018 was het bijna dertig jaar geleden dat een flamingokuiken in de ZOO werd geboren. Vorig jaar breidde de kolonie uit met twee kuikens. De groei van de kolonie is onder meer te danken aan de vernieuwing van het flamingoperk en de komst van jonge vogels uit andere dierentuinen. “Deze jonge, geslachtsrijpe dieren bouwden vlijtig aan nesten en legden eieren. Dat werkte stimulerend voor de hele groep”, zegt verzorger Heidi.

Succeskoppel

Toch is deze ongeziene groepsuitbreiding vooral de verdienste van één succeskoppel. Het zorgvuldig gekoppelde ouderpaar zorgde voor maar liefst drie bevruchte eieren, waarvan ze er één om de beurt zelf uitbroedden. Normaal gezien legt een flamingovrouwtje slechts één ei. “De andere twee eieren werden succesvol door foster- of pleegouders uitgebroed. Zij zullen de kuikens ook verder grootbrengen”, legt verzorger Heidi uit.
Met de komst van Vega, Vida, Vista en Viento telt de kolonie maar liefst veertig statige steltenlopers. “Het is enorm vertederend om de dieren allemaal samen te zien. Dit is een unieke gebeurtenis voor de ZOO.”

De Cubaanse flamingo’s en de ZOO zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De roze vogels zijn de eerste én de laatste dieren die bezoekers tijdens een uitstap naar aan de dierentuin zien. Het plein naast hun verblijf heet dan ook niet toevallig het Flamingoplein.

Bron: ZOO

Foto's: Jonas verhulst

NIEUW: ZOO Antwerpen verwelkomt twee witte neushoorns

Bedreigde bulldozers vinden nieuwe thuis in het historische Rundergebouw.

ZOO Antwerpen verwelkomt twee jonge witte neushoorns. Zij hebben zonet hun intrek genomen in het park. Om de dieren een ruime thuis te geven, voerde de dierentuin enkele indrukwekkende vernieuwingen door. De Savanne is nu dubbel zo groot en het historische Rundergebouw kreeg een nieuwe bestemming als neushoornverblijf.

Bezoekers van ZOO Antwerpen weten dat bij de Egyptische tempel de giraffen en zebra’s samenwonen. Door een nieuwe doorgang achter het Varkensgebouw is hun savanne nu meer dan dubbel zo groot. Aan de andere kant kreeg het domein voor het historische Rundergebouw een nieuwe bestemming: een thuis voor twee witte neushoorns.

“De giraffen blijven op hun gedeelte waar ze genieten van een nieuwe waterpoel. De zebra’s kunnen vlot de Savanne op en er de nieuwe indrukwekkende bewoners ontdekken”, legt coördinator Jan Dams uit. In de toekomst zullen ook antilopen en kleine zwijnen van het grote neushoornperk kunnen genieten. Een gemengde Savanne, net als in de natuur.

De komst van neushoorns Timbo uit het Franse Amneville en Amiri uit het Duitse Münster zorgt voor extra vernieuwingen. Op het nieuwe gedeelte van de Savanne is een modderbad en zandbaden voorzien. Dat is een echt genot voor neushoorns. Maar ook voor de antilopen en zebra’s zijn er plekjes voor zen-momenten gecreëerd. Daar kunnen de neushoorns niet komen, want de openingen tussen de rotsen zijn er smaller dan de dieren breed zijn. Zo kan elk dier even afstand nemen als het daar behoefte aan heeft. Zij zijn tenslotte de tweede zwaarste landdieren op aarde.

Bulldozers

De twee witte neushoorns zijn opmerkelijke bewoners in ZOO Antwerpen. “Maar vergis je niet. We zeggen wel ‘witte’ neushoorns, terwijl ze grijs zijn. Dat komt door een verkeerde vertaling uit het Afrikaans. Daarin hadden ze het over ‘wijd’, omdat die neushoorns een brede bovenlip hebben. De Engelsen verstonden ‘white’ in plaats van ‘wijd’ en zo komt de soort aan haar bizarre naam”, legt woordvoerder Ilse Segers uit.

“Beide dieren zijn jonge mannetjes, die tot wel 3.600 kilogram kunnen wegen en een voorste hoorn van wel 60 centimeter lang kunnen krijgen. Zij verlaten hun moeder rond de leeftijd van drie jaar. In de natuur vormen zij dan samen een tijdelijke groep met dieren van dezelfde leeftijd. Later kunnen zij er zelf op uit trekken om elders kweekman te worden,” legt coördinator Jan Dams uit. ZOO Antwerpen neemt met deze nieuwe bewoners dan ook deel aan het internationale kweekprogramma.

Verstevigd

De bedreigde bulldozers hebben niet alleen veel plaats, maar ook een stevig verblijf nodig. Om het historische Rundergebouw helemaal neushoorn-proof te maken, werden onder meer de vloer en de authentieke pilaren verstevigd. Dankzij de brede openingen kunnen de dieren gemakkelijk en veilig manoeuvreren. Maar dat is niet vanzelfsprekend, want de dieren nemen hun intrek in een gebouw dat geklasseerd is als historisch erfgoed.

“Nu combineren we onze waardevolle geschiedenis met de hedendaagse vereisten voor dierenwelzijn. Dat betekende een grondige renovatie van het interieur van het Rundergebouw. Ook langs de buitenkant is het vernieuwd. De historische stallen hebben een gerestaureerd rieten dak, kwalitatief houtwerk, nieuwe ramen en recent schilderwerk. In het totaal heeft de renovatie drie jaar geduurd”, zegt algemeen directeur, Dries Herpoelaert. Nu stralen de gebouwen weer de grandeur van de pittoreske cottagestijl uit, zoals architect Emile Thielens het in 1908 liet bouwen.

Oog van de naald

Het blijft bijzonder om neushoorns in de dierentuin te kunnen bezoeken want de soort kroop door het oog van de naald. Door de intensieve inspanningen van Afrikaanse reservaten leven er vandaag 18.000 witte neushoorns in de natuur. Toch is de witte neushoorn na meer dan 100 jaar bescherming niet uit de gevarenzone. Stroperij voor de illegale handel van hun hoorns maakt de diersoort kwetsbaar. Bovendien planten neushoorns zich langzaam voort, hun dracht duurt wel 16 tot 18 maanden. Het Europese kweekprogramma in dierentuinen is dan ook van essentieel belang om de populatie op peil te houden en de toekomst van deze magnifieke wezens te garanderen.

Weetjes

•         De hoorns van neushoorns zijn gemaakt uit keratine, net zoals onze nagels en haren. Ze kunnen maandelijks 1,5 centimeter groeien, maar slijten ook af.

•         De witte neushoorn heeft twee hoorns. De voorste is de grootste en kan wel 60 centimeter lang worden.

•         Ooit bestonden er 165 neushoornsoorten, nu nog vijf. De witte en zwarte neushoorn komen voor in Afrika. De Indische, Javaanse en Sumatraanse neushoorn in Azië. In ZOO Planckendael huisvesten we de Indische neushoorn.

•         In Azië zijn er volksgeloven die beweren dat de hoorn geneeskrachtige eigenschappen heeft. Dat is niet waar. Toch blijft wrede stroperij voor de hoorn de grote bedreiging voor de neushoorn.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GEEN HOORN, WEL EEN HARNAS: INDISCHE NEUSHOORN GEBOREN IN ZOO PLANCKENDAEL

ZOO Planckendael heeft iets te vieren! Indische neushoorn Karamat schonk gisteren het leven aan een flinke dochter. Het jong staat al te popelen om rond te rennen in het buitenverblijf vlak bij de ingang van de dierentuin. Bij mooi weer, kan het al buiten komen piepen! Goed nieuws voor deze bedreigde diersoort.

Zestien ellenlange maanden. Zolang duurde het voor de zwangere Karamat haar jong op de wereld zette. “Maar toen we haar vruchtblaas rond half tien in de ochtend zagen, ging de bevalling echt super vlot. Vijf minuten en floep, het was er”, vertelt verzorger Jolien. Het mag dan wel een “kleintje” zijn, frêle is het dier niet, want een pasgeboren neushoorn weegt al snel 60 kilogram.

Voor de verzorgers uit ZOO Planckendael was het een bijzondere gebeurtenis.

Ook de camera’s konden het bijzondere moment vastleggen en dat zorgt voor een unieke video van de geboorte.

Geen hoorn, wel neus

De naam van de diersoort doet anders vermoeden, maar het jong heeft nog geen hoorn. “Dat is heel normaal voor een pasgeboren neushoorn”, vertelt verzorger Jolien. “Per jaar groeit de hoorn zo’n zeven centimeter. Die blijft niet groeien natuurlijk, want door al het avontuur slijt die ook snel af. Gemiddeld wordt de hoorn bij een volwassen dier 60 centimeter lang. Het materiaal bestaat uit keratine, dezelfde samengeklitte vezels als onze nagels en haren.”

Verder laat het jong al alle bijzondere kenmerken van de volwassen Indische neushoorn zien. In een kleiner formaat natuurlijk. Zo lijkt het wel alsof het een harnas aanheeft. De huidplaten zitten aan elkaar vast en zijn een onderdeel van de huid van 2,5 centimeter dik. Daaronder zit een laag met heel zacht weefsel. Zo kan de neushoorn zich heel soepel draaien en keren. Zij loopt je in een wedstrijdje zo voorbij aan 40 à 50 kilometer per uur! Het gevolg is een bijzondere mengeling van schattig en stoer.

Neushoorn V

Hoe het pasgeboren jong van Karamat zal heten, weet ZOO Planckendael nog niet. Wat wel vaststaat, is dat alle nieuwe dierennamen in het jaar 2020 beginnen met een V. Als de naam bekend is, kunnen de bezoekers van ZOO Planckendael deelnemen aan een wedstrijd. Wie het mooiste geboortekaartje ontwerpt, krijgt een bijzondere prijs.Het is de tweede keer dat dit koppel, Karamat en Gujurat een jong krijgen. In 2015 mochten ze Qabid verwelkomen. Het jongvolwassen mannetje woont ondertussen in de Edinburgh Zoo en stelt het goed.

Bedreigd

De geboorte van de Indische neushoorn is geweldig nieuws, want het is een kwetsbare en bedreigde diersoort. Oud volksgeloof zegt immers dat hun hoorn geneeskrachtige eigenschappen heeft, maar dat is een fabel. Ze zijn ook het slachtoffer van stroperij en van het verdwijnen van hun habitat in India en Nepal. In het wild zijn er nog maar 2.200 dieren in leven.

“De neushoorn kan je gerust een icoon noemen. Wist je dat de diersoort zelfs als logo van het Europese kweekprogramma (EEP) dient? ZOO Planckendael draagt met deze geboorte zijn steentje bij aan de conservatie”, zegt Manager Dierenzorg, Sander Hofman. Het kweekprogramma zorgt voor een back-up populatie mocht de neushoorn in het wild uitsterven.

“Onze dieren zorgen er ook voor dat bezoekers ook bijleren over de Indische neushoorns. Dankzij hen kunnen we vertellen over de moeilijkheden van hun soortgenoten in het wild. Het jong van Karamat zullen we op zijn of haar beurt inzetten om het kweekprogramma verder te versterken. Zo kunnen we de imposante diersoort verder ondersteunen”, besluit verzorger Jolien.

WEETJES

  • Neushoorns zien er misschien gevaarlijk uit voor andere dieren, ze eten enkel gras. Het zijn planteneters of herbivoren.
  • Een volwassen neushoorn kan door het eten van gras, bladeren en twijgjes tot wel 2.300 kilogram wegen.
  • Om dat gras te kunnen opeten, hebben de neushoorns geen mond vol tanden. Het dier heeft er op het eerste zicht maar twee bovenaan en twee onderaan. Die zijn heel scherp en veel handiger om mee te vechten dan een hoorn. Helemaal achteraan in zijn mond heeft een Indische neushoorn nog maaltanden.

Bron: Zoo/Planckendael

Foto's Tom Comille

Gorillababy geboren in Mensapenvallei van ZOO Antwerpen

Speelkameraadje erbij voor gorillakleuter Thandie 

Heerlijk nieuws uit ZOO Antwerpen: vanmorgen om 7u30 is er een gorilla geboren in de Mensapenvallei. Moeder Mambele stelt het goed en zilverrug Matadi is de onbetwiste vader. Kleine zus Thandie kijkt nieuwsgierig rond, want voor haar betekent deze halfbroer of -zus een nieuwe speelkameraad. ZOO Antwerpen coördineert al 18 jaar lang wetenschappelijk onderzoek op mensapen in Kameroen en Congo.

Zelf mee beslissen

Of het een jongen of een meisje is, dat kunnen de verzorgers nog niet zeggen. “Mambele houdt haar jong de eerste dagen dicht tegen zich aan. We laten moeder en jong de eerste dagen rustig aan elkaar wennen”, legt verzorger Melanie uit. “Kleuter Thandie reageerde meganieuwsgierig en wilde bij de baby al eens aan de neus prutsen.” Op het geboortekaartje staat dan ook nog geen gewicht vermeld. ZOO Antwerpen weet uit onderzoek wel dat gorillababy’s gemiddeld tussen de 1,4 en 1,8 kilogram wegen bij hun geboorte.

Ook over de naam van het dier is nog niets beslist. “2020 is het jaar van de V, dus de eerste letter kennen we al”, zegt woordvoerder Ilse Segers. “Eens het geslacht van het gorillajong bekend is, laten we onze bezoekers graag mee beslissen.

Speelkameraad

Het is de tweede keer dat er een westelijke laaglandgorilla geboren wordt in de Mensapenvallei. Op 26 november 2018 schonk gorilla Mayani het leven aan Thandie. Zij is ondertussen al anderhalf. “In de Duitse dierentuin van Hannover liepen Mambele’s zwangerschappen in het verleden niet goed af. Hier in ZOO Antwerpen kreeg ze het inspirerende voorbeeld van Mayani, die heel zorgzaam en succesvol gorilla Thandie grootbrengt. Aangezien mensapen elkaars gedrag imiteren, hebben we dan ook goede hoop voor Mambele en haar pasgeboren jong”, vertelt verzorger Melanie.

ZOO Antwerpen telt nu vijf westelijke laaglandgorilla’s: Matadi, Mayani, Mambele, Thandie en de boreling. In hun gorillagroep is ook nog één oostelijke laaglandgorilla aanwezig: Amahoro. Alle dieren waren aanwezig in de Mensapenvallei tijdens de geboorte, want ZOO Antwerpen wil het natuurlijk gedrag van de dieren zoveel mogelijk stimuleren.

Populatie herstellen

De geboorte van deze westelijke laaglandgorilla is heel goed nieuws, want de diersoort is ernstig bedreigd. In 25 jaar tijd is hun populatie in de natuur met zestig procent gedaald door stroperij, jacht en ziektes. Nu leven er minder dan 316.000 dieren van deze mensapensoort. Het cijfer blijft elk jaar weer dalen.

Het wetenschappelijk team van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael (Center for Research and Conservation, CRC) coördineert al 18 jaar het onderzoeksproject ‘Projet Grands Singes’ in Kameroen. Daarmee willen ze de effecten van grootschalige houtkap op de overlevingskansen van gorilla’s en chimpansees in kaart brengen. Ze stimuleren bedrijven om samen met lokale overheden hun activiteiten zo aan te passen dat het voortbestaan van de dieren niet langer bedreigd wordt. Zo halen zowel mens als dier er hun voordeel uit.

WEETJES

•         Wist je dat ZOO Antwerpen de zwangerschap van Mambele konden opsporen met een zwangerschapstest voor mensen?

•         Gorilla’s krijgen weeën en ontsluiting net zoals de mens. Ook een bevalling verloopt gelijkaardig, al droogt de navelstreng bij hen gewoon uit.

•         Het geluid van een huilende gorillababy klinkt als dat van een mensenbaby. Ze wenen wel niet zo vaak, enkel als ze alleen worden gelaten. Zeuren en gniffelen doen ze ook.

•         Ons DNA is maar liefst 98,25 procent hetzelfde als dat van gorilla’s.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael terug open onder strikte voorwaarden  

Vanaf 18 mei twee weken exclusief voor abonneefans via reservatie, vanaf 1 juni voor iedereen mits reservatie

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael mogen vanaf 18 mei weer open, onder strikte veiligheidsvoorwaarden. Ze doen dit de eerste twee weken exclusief voor abonnees en mits reservering vooraf online. Vanaf 1 juni zijn beide parken open voor het grote publiek maar ook na reservatie. Het aantal bezoekers dat tegelijkertijd de parken bezoekt, wordt beperkt. Online vooraf reserveren is een must! Dit kan voor abonnees vanaf vrijdag 15 mei op de websites van beide parken. Vanaf maandag 18 mei kan het grote publiek reserveren. Bezoekers kiezen hun moment van aankomst uit vijf tijdssloten. De openingsuren worden hiervoor uitgebreid vanaf 8u tot 19u. De bezoekersstromen worden zo gespreid over de hele dag. In beide parken gelden strikte veiligheidsregels. Coronastewards zien toe op de naleving ervan.

Blij en opgelucht

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn blij dat ze terug open kunnen. De dierentuinen zijn immers bij uitstek plaatsen waar mensen zich in een natuurlijke en gecontroleerde omgeving kunnen ontspannen op voldoende afstand van elkaar. ZOO Antwerpen brengt als oase midden in de stad en best bewaarde 19de eeuwse dierentuin ter wereld al meer dan 177 jaar mensen dichter bij de dieren en de natuur. De lockdown vanaf 14 maart is een financiële aderlating voor beide parken.  

Fans van het eerste uur

De eerste twee weken openen de parken exclusief voor hun grootste fans, de abonnees, mits reservatie vooraf. Zij kunnen vanaf vrijdag 15 mei op de websites reserveren en kunnen eenvoudigweg hun abonnement en de reservatiemail meebrengen voor hun bezoek. Zij kennen de parken het best en zijn direct aanspreekbaar zowel digitaal als op het terrein. Mogelijk worden de nieuwe coronaregels op basis van hun ervaringen nog verfijnd. Het grote publiek kan ook vanaf maandag 18 mei online reserveren voor een bezoek vanaf 1 juni.  

Coronaregels

Beide parken passen strenge veiligheidsmaatregelen toe. Allereerst MOET je online en vooraf reserveren! Breng deze reservatie mee. Ter plaatse is het dragen van een mondmasker (+12j) verplicht in de gebouwen, de toiletten, bij take-away in de restaurants en overal waar de 1,5 m social distance niet bewaard kan worden. Coronastewards informeren en kijken toe op de naleving van de nieuwe regels. Op verschillende locaties in de tuinen staan handgels ter beschikking. Betalingen gebeuren elektronisch en liefst contactloos. De terminals, automaten, buggy’s en bolderkarren worden regelmatig ontsmet. Er zijn wachtzones, éénrichtingsverkeer en aparte in- en uitgangen voor locaties met een beperkte capaciteit. Er is enkel take-away voor de restaurants met éénrichtingsverkeer. Je kan enkel buiten zitten mits social distancing per gezin. Voorlopig zijn alle voederbabbels en animaties geschrapt. Speelzones zijn niet toegankelijk. De continenten in ZOO Planckendael hebben éénrichtingsverkeer.

#ZOOsamen

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael dringen bij de bezoekers aan op een strikte naleving van de coronaregels. Voor jezelf, je naasten, je medebezoekers, de verzorgers en indirect de dieren.  #ZOOsamen

SAMENGEVAT

Abonnees kunnen reserveren vanaf vrijdag 15 mei voor een bezoek vanaf maandag 18 mei. De parken zijn twee weken exclusief open voor abonnees. Iedereen kan reserveren vanaf maandag 18 mei voor een bezoek vanaf maandag 1 juni.

1)      Reserveer online via onze websites.

2)      Kies je uur van aankomst.

3)      Breng je reservatiebevestiging mee. (en je abonnement voor leden). Kom niet als je ziek bent!

4)      Draag een mondmasker in gebouwen, toiletten, take-away in de restaurants en waar de social distancing (1,5m) niet mogelijk is.

5)      Was je handen regelmatig. Gratis handgel verspreid over het park.

6)      Coronastewards informeren en controleren.

7)      Betaal contactloos.

8)      Shop open met beperkte capaciteit, enkel take-away in de restaurants : buiten zitten mits social distancing per gezin.

9)      Geen voederbabbels, geen animaties, speelzones gesloten.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Coronatijd of niet, de ooievaars van ZOO Planckendael hebben zich dit jaar eens goed laten gaan!

Het ooievaarsgeklepper klonk nooit eerder zo luid. De ooievaarskolonie van ZOO Planckendael breidt nog verder uit en vestigt opnieuw een record. Dit jaar telt Planckendael maar liefst 77 nesten in het park. Dat zijn 11 nesten meer dan in 2019 en dat belooft alvast voor het aantal jongen die nu volop komen piepen uit hun ei. Mis de beelden in bijlage niet!

De grootste ooievaarskolonie van het land bestond vorig jaar uit 160 vogels, nu tellen de Planckendaelverzorgers ruim 180 vogels.

De koppels zijn gesetteld op hun nest en zijn volop aan het broeden. Hopelijk levert dit recordaantal nesten ook een recordaantal jongen op dit jaar. Momenteel telt ZOO Planckendael al een 25-tal ooievaarskuikens die tussen de 1 à 14 dagen oud zijn.

Dit jaar plaatste het park bovendien een camera op één van de nesten. De mannelijke bewoner van dit nest is een uitzonderlijk goede huisvader die regelmatig het broeden overneemt van zijn vrouw. De nieuwe man! Hij brengt elk jaar een mooi aantal ooievaarskuikens mee groot. Dit jaar kreeg het koppel zelfs 5 kuikens, terwijl een gemiddeld ooievaarsnest vaak 2 à 3 jongen gemiddeld telt.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Lieve dierentuinvrienden,

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn gesloten op vraag van de overheid.

We hielden de parken open in de hoop jullie de kans te kunnen bieden om te wandelen en ontspannen in een groene omgeving. Natuurlijk zijn we ook bezorgd om de gezondheid van onze bezoekers en abonnees en respecteren we deze beslissing in het belang van de volksgezondheid.

Onze dieren blijven omringd met de beste zorgen.

We blijven de ontwikkelingen op de voet volgen en hopen, samen met jullie, snel weer te kunnen genieten van de dieren en de parken.

Tot snel en zorg goed voor elkaar!

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Babygiraf Valeye geboren in ZOO Planckendael

Achtste baby voor giraf Barbie, zusje voor giraf Twiga

De feestdagen mogen dan wel achter de rug zijn, in ZOO Planckendael is iedereen in feeststemming. Giraf Barbie beviel op zondag 12 januari van een prachtige dochter! Ze kreeg van haar verzorgers de mooie naam Valeye, als eerbetoon aan haar vader Saleye die afgelopen jaar overleed. Moeder en dochter stellen het allebei prima. De verzorgers zagen Valeye al goed drinken. Barbie is een zeer ervaren moeder en koestert haar kleintje in de warme stal, waar iedereen hen kan bewonderen.

Vlotte bevalling

De baby zag afgelopen zondag om 11u06 het levenslicht. Eerst bungelden de voorpootjes naar buiten en daarop volgde het kopje. De eigenlijke geboorte duurde vrij kort. Een giraffengeboorte is wonderlijk, want de baby maakt een val van zo’n twee meter om daarna heel snel op zijn ranke pootjes te staan. Drooglikken gebeurde door de mama en onder het waakzame oog van grote broer Twiga en giraf Diamant. Ze past mooi met haar kopje onder mama’s buik en drinkt lekkere warme melk. Het girafje meet bijna 2 meter maar is een stuk minder fors dan grote broer Twiga bij zijn geboorte. “Haar hoorntjes liggen nog plat op haar hoofd waardoor het lijkt alsof haar kapsel in een middenstreep ligt. Het is een rustig meisje met sierlijke wimpers als kers op de taart” vertelt verzorger Jolien.

Naam met een V

In 2020 krijgen alle dieren die in ZOO Planckendael geboren worden een naam met een V. “We kozen voor de naam Valeye als eerbetoon aan kweekman Saleye die afgelopen jaar plots overleed. Het is leuk dat er een stukje van hem verder leeft in zijn dochter Valeye.”

Verzorger Jolien: “Valeye stelt het zeer goed en ook Barbie is zoals verwacht een voorbeeldige moeder. Het is dan ook al haar achtste jong. Ook de rest van de giraffenfamilie is heel nieuwsgierig naar het kleintje. Diamant en Twiga kijken regelmatig over het muurtje naar kleine Valeye. ”

Verbluffende cijfers

Het is voor Barbie haar achtste baby die ze na een draagtijd van ongeveer vijftien maanden ter wereld brengt. Mannetjes worden tot vijfeneenhalve meter lang, vrouwtjes tot vierenhalve meter. Ze zijn de langste landdieren ter wereld en toch hebben ze maar zeven nekwervels, net als de mens. Ook hun tong heeft unieke afmetingen: ze is wel 45 cm lang.

Bedreigde ondersoort

ZOO Planckendael neemt deel aan het Europese kweekprogramma voor deze bedreigde dieren en verwacht in maart een nieuwe kweekman afkomstig uit La Barben, Frankrijk. Zo is de kweekgroep weer compleet. Maar ook in de natuur steunt ZOO Planckendael de giraffen via de stichting Giraffe Conservation Foundation die een project in het Garamba Nationaal Park in Congo steunt. Met satelliethalsbanden monitoren rangers deze sierlijke dieren. Kennis is kostbaar voor hun bescherming. Lees meer over dit project en andere, interessante verhalen over ons wetenschappelijk onderzoek op https://www.zooscience.be/nl/verhalen/het-venijn-zit-in-de-staart/.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZOO Planckendael verwelkomt eerste bonobobaby in gloednieuw verblijf

Bonobo Djanoa schenkt het leven aan een flinke bonobobaby.

Een half jaar nadat de bonobo’s hun intrek namen in hun gloednieuw verblijf in ZOO Planckendael, wijden zij hun nieuwe thuis feestelijk in! Bonobo Djanoa schonk het leven aan een flinke baby. Of de kleine bonobo een jongen of een meisje is, weten we op dit moment nog niet.

Djanoa is een ervaren moeder. Dit is haar vierde baby. ZOO Planckendael is internationaal stamboekhouder en Europees coördinator van het kweekprogramma van deze bedreigde diersoort. Belangrijk werk.

Hoe deze prachtige kleine bonobo zal heten, is nog even een vraagteken. Eens het geslacht bekend is, zoeken onze verzorgers 3 mooie namen uit met de beginletter U in de Afrikaanse taal Lingala. Onze fans mogen dan via de Facebookpagina van ZOO Planckendael stemmen op hun favoriete naam.

Voor deze speciale gelegenheid organiseert ZOO Planckendael een tekenwedstrijd. Maak een tekening voor de bonobofamilie en hun verzorgers. In ruil voor je mooie tekening, ontvang je een kleine verrassing. Lees er alles over op www.ZOOPlanckendael.be/bonobobaby

Verzorger Ineke: “ De dag voor de bevalling hadden we al een vermoeden dat er die nacht of de volgende ochtend iets stond te gebeuren. Toen we ’s ochtends aankwamen zagen we dat Djanoa haar kleintje tegen haar buik hield. Tijdens de ochtendroutine kwam ze ons fier haar jongste spruit tonen. Een heel bijzonder moment! Moeder en jong stellen het allebei heel goed.”

Bonobo Djanoa werd in 1995 geboren in Berlijn en woont sinds 2002 in ZOO Planckendael. Als een ervaren moeder weet ze precies hoe ze haar baby moet bemoederen. Ze houdt het jong stevig vast, vlooit het liefdevol en laat het regelmatig drinken. Wie de papa is van deze kleine spruit, is nog een vraagteken. Zamba misschien? Of Vifijo? Dat wordt pas duidelijk wanneer een haarstaal van de baby onderzocht wordt in het labo van ZOO Planckendael. Bij deze slanke en elegante mensapensoort zwaaien de vrouwen de plak. Ze spannen samen om de mannen te domineren. Ze hebben dan ook een machtig wapen om zich te verzoenen na gevechten of om spanningen uit de groep te halen: seks! Bij bonobo’s blijven de zonen hun hele leven bij hun moeder wonen. De dochters verhuizen naar een andere dierentuin als ze een jaar of acht zijn om daar deel uit te maken van hun eigen bonobogroep.

Gloednieuw bonoboverblijf

De groep van 14 bonobo’s kreeg deze zomer een nieuwe thuis in ZOO Planckendael! Een gloednieuw verblijf met veel meer binnenruimte. Vijf keer meer dan vroeger. De bonobo’s beschikken over 7 verschillende locaties, gecombineerd met het eiland buiten. De bonobo’s zoeken elkaar op of zonderen zich af op hun eigen ritme. De apen worden ook gestimuleerd om werktuigen te gebruiken. Ze kunnen naar hartenlust met stokken of andere attributen peuteren in termietenheuvels en boomstronken. Er is ruimte voor verrijking en observatie, voor bezoekers en wetenschappers. De bonobogroep in ZOO Planckendael bestaat momenteel uit 7 vrouwen, 6 mannen en het pasgeboren ukje.

Klein gebied, groot risico

Bonobo’s zijn bedreigd, ze komen enkel voor ten zuiden van de Congostroom. En in het hart van het Congolese regenwoud leven naar schatting nog maar 30 000 tot

50 000 bonobo’s. Jacht en stroperij, het verlies en de versnippering van hun leefgebied en het uitbreken van ziektes bedreigen de Afrikaanse mensapen. Daarom is deze geboorte eens te meer een troef voor het kweekprogramma van deze bedreigde soort. ZOO Planckendael coördineert dit Europese kweekprogramma sinds 1987 en beheert ook het wereldwijde stamboek van deze soort. Deze bonobobaby is de achttiende bonobo die in ZOO Planckendael wordt geboren. In Europa leven op dit moment 133 bonobo’s in tien verschillende dierentuinen.

Bonobogroep in ZOO Planckendael helpt soortgenoten in Congo

Sinds 1992 bestuderen wetenschappers uit binnen- en buitenland het gedrag van bonobo’s in ZOO Planckendael. Het nieuwe bonoboverblijf beschikt over de nieuwste faciliteiten en maakt onderzoek mogelijk dat voordien nergens ter wereld kon verwezenlijkt worden.

Wetenschappers van het Centre for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijk instituut van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael, zijn actief in het LuiKotale onderzoekskamp. Net buiten het Salonga Nationaal park in Congo dragen ze bij aan het onderzoek en de bescherming van bonobo’s in de natuur. Hier zijn sinds 2001 drie grote groepen bonobo’s vertrouwd gemaakt met de aanwezigheid van onderzoekers die hun natuurlijke gedrag en leefgewoonten bestuderen. Net als in ZOO Planckendael worden er urine-, mest- en haarstalen 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sinterklaas is een echte dierenvriend!

In ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael kwam hij ook bij alle brave dieren langs. Wat attent!

Hij bracht jutezakken vol lekkers. Geen snoepjes of chocolade maar fruit,  groenten, zaden, vis of insecten, allemaal aangepast aan het menu van onze dieren. Smakelijk én fijn om mee te spelen als verrijking.

In ZOO Antwerpen eigende zilverrug Matadi zich de ganse zak gretig toe en zocht tussen het stro naar lekkers. Brave gorilla Thandie kreeg nog net een stukje komkommer te pakken. Special delivery van de Sint voor de zeehonden: zij kregen een portie lekkere sprotjes. Net als de stokstaartjes, die genoten van hun krokante sprinkhanen. 

De bonobo’s in ZOO Planckendael gaan tot het uiterste voor hun buit: zij kruipen zelfs helemaal in de jutezakken van de Sint. Bij de berberapen ging het er net iets rustiger aan toe, al waren ook zij enthousiast over hun cadeaus. Laat het ons zo zeggen: Sinterklaas zal zijn jutezak volgend jaar niet meer kunnen gebruiken.

Bedankt Sinterklaas, graag tot volgend jaar!

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jungle Book Light Festival

Het is zover! EINDELIJK! Vanavond gaat het Jungle Book Light Festival van start. Vanaf vandaag kan je het gekende verhaal over moed, vriendschap en avontuur op een hele nieuwe manier beleven. Je zit er middenin en wandelt letterlijk mee met Mowgli, Bagheera en Baloo. Spannende taferelen worden afgewisseld met hartverwarmende scenes. Nadien kan je heerlijk nagenieten met een warme chocomelk, een glühweintje en smoutebollen. Nog tot en met 12 januari 2020. Beleef samen met vrienden en familie deze feërieke avondwandeling tijdens de gezellige eindejaarsdagen.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jarige babygorilla Thandie wordt grote zus

Op 26 november 2018 schonk gorilla Mayani in de nieuwe Mensapenvallei in ZOO Antwerpen het leven aan een kleine gorilla, Thandie. Vandaag viert Thandie haar eerste verjaardag en heeft ze meteen fantastisch gorillanieuws: tante Mambele is zwanger en verwacht haar kleintje voor de zomer 2020. Dit wordt de tweede boreling in de Mensapenvallei. Een succes voor het kweekprogramma voor deze bedreigde mensapensoort waar ZOO Antwerpen actief aan deelneemt.

De vader van deze spruit is ook zilverrug Matadi. Mayani, Mambele, Thandie en Matadi zijn allemaal westelijke laaglandgorilla’s. Oudere gorilla Amahoro is een oostelijke laaglandgorilla en vervolledigt de groep in ZOO Antwerpen.  

De westelijke laaglandgorilla is erg bedreigd met nog slechts 90 000 individuen in de natuur. Nakomelingen zijn dus erg belangrijk en zeer welkom.

Jarige Thandie

Schattige Thandie is ondertussen kleuter en heeft al enkele grote mijlpalen achter de rug. Van haar eerste stapjes en tandjes, blaadje groen tot haar eerste herfstwandeling. Het was een jaar vol mooie beelden. Haar peter, Jelle Cleymans maakte samen met de verzorgers een verjaardagstaart die Thandie vandaag om 13u30 krijgt. We kijken al uit naar haar toekomstige deugnieterij, samen met haar broertje of zusje.

Onderzoek in Kameroen

In Kameroen heeft het Antwerp ZOO Center for Research and Conservation, het wetenschappelijk instituut van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael, al 17 jaar een eigen veldstation. In dit Projet Grands Singes onderzoeken wetenschappers van de ZOO de invloed van houtkap, illegale jacht en landbouw op de biodiversiteit, en in het bijzonder de overlevingskansen van chimpansees en gorilla’s. Het team onderzoekt en beschermt de apen, maar helpt de lokale bewoners ook te investeren in alternatieve inkomsten (aanplanten van cacaoplantages) en alternatieve voedselbronnen (visvijvers) zodat ze niet afhankelijk zijn van de jacht voor woudvlees.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Pairi Daiza en ZOO Planckendael slaan handen in mekaar tegen olifantenherpes

Universitaire onderzoeken gesteund door dierentuinen cruciaal

Olifantenherpes is zowel in de natuur als in dierentuinen levensbedreigend voor jonge olifanten. Hoewel er nog geen sluitende behandeling bestaat, kan plasmatransfusie soms soelaas brengen. ZOO Planckendael en Pairi Daiza werkten daarvoor afgelopen zomer samen. Pairi Daiza leverde ZOO Planckendael bloed van enkele van haar twintig Aziatische olifanten. Over de dierentuingrenzen heen worden zo de handen in elkaar geslagen tegen olifantenherpes. Daarnaast startte ZOO Planckendael met 75.000 euro, verzameld door crowdfunding bij hun grootste fans, een gloednieuw wetenschappelijk onderzoeksproject op met de Universiteit van Utrecht om een vaccin te ontwikkelen tegen herpes.

Bovendien maken innovatieve genetische analyses van bloed in het labo van ZOO Antwerpen het voortaan mogelijk om een uitbraak meer voorspelbaar te maken zodat ook andere dierentuinen gebruik kunnen maken van de expertise van de wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. Intussen werkt de Pairi Daiza Foundation van haar kant nauw samen met het Animal Health Agency in Weybridge en de Universiteit van Surrey, beiden in Engeland en tracht het een diagnostisch labo voor de ziekte in ons land op te starten.

In ZOO Planckendael vertoonde olifantje Tun Kai (1,5 jaar) afgelopen zomer plots ziekteverschijnselen. De vrees voor een uitbraak van olifantenherpes is in de meeste dierentuinen erg groot. Het dodelijke virus is bij zo goed als alle olifanten slapend in het bloed aanwezig. Vooral jonge olifanten tussen twee en acht jaar zijn extra gevoelig. Bij elk vermoeden van een acute uitbraak wordt alles uit de kast gehaald om het tij te keren. Sinds de dood van Qiyo vorig jaar - zij stierf aan olifantenherpes - is ZOO Planckendael superalert. Ook de hulp van collega-dierentuin Pairi Daiza werd ingeroepen. Van bloed, afgenomen bij enkele van de twintig Aziatische olifanten in Pairi Daiza, werd in het labo in ZOO Antwerpen plasma gescheiden om, indien nodig, toe te kunnen dienen. “Er bestaat nog geen sluitende behandeling tegen herpes”, legt Linda Van Elsacker uit, zoölogisch directeur van ZOO Antwerpen & ZOO Planckendael. “Soms kan plasmatransfusie wel soelaas brengen, afhankelijk van onder andere de herpessoort.” Gelukkig was het loos alarm en huppelde Tun Kai de volgende dag weer vrolijk rond.

Pairi Daiza als bloedbank

Pairi Daiza kon te hulp snellen omdat ze kiezen voor direct contact met zijn dieren en zo snel een grote hoeveelheid bloed kan afnemen van de olifantenkudde. “Met haar olifantenkudde –de grootste van Europa– is Pairi Daiza de facto een belangrijke bloedbank voor olifantenplasma. We hebben dan ook een grote rol te spelen”, aldus Tim Bouts, zoölogisch directeur van Pairi Daiza. “Het bloed van onze twintig olifanten is erg kostbaar en nuttig voor medische interventies in parken over heel Europa. Dankzij de manier waarop onze olifantenverzorgers werken, in direct contact met de olifanten, hebben we de mogelijkheid om bloed op een snelle en veilige manier af te nemen en te verzenden wanneer een olifantenkalfje elders in nood is. Dit is ook de reden waarom Pairi Daiza regelmatig gecontacteerd wordt door dierentuinen die deze methode niet hanteren.”

Een goede samenwerking over de dierentuingrenzen heen, kan ook in de toekomst een verschil betekenen. Een databank is intussen opgemaakt door wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael die zich uitspreekt over de compatibiliteit van donorbloed met dat van potentiële ontvangers in verschillende Europese dierentuinen. “Het is een prachtig voorbeeld van samenwerking over dierentuingrenzen heen”, gaat Van Elsacker verder. “Beide parken springen samen in de bres tegen herpes, elk met hun eigen expertise.”

Labo ZOO Antwerpen spoort vroegtijdig herpes op

Anderzijds beschikken de genetici van het Centre for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijke onderzoekscentrum van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael over kennis, expertise en gespecialiseerde labo-apparatuur (qPCR) in het eigen onderzoekslabo die gebruikt kan worden om olifantenherpes in bloed op te sporen. Deze nieuwe apparatuur is veel nauwkeuriger dan alle andere methodes en kan gedetailleerder concentraties meten. Omdat er verschillende types herpes bestaan, dodelijke en minder agressieve, willen de CRC-wetenschappers de verschillende virussen preventief opsporen door olifantenbloed op regelmatige basis te analyseren. “Met screenings in huis kunnen we korter op de bal spelen. Stalen hoeven niet meer naar externe labs.” Door systematisch rapporten op te maken van afwijkende bloedwaarden wordt een uitbraak, die tot voor kort acuut was, meer voorspelbaar. De verzamelde data dragen verder ook bij aan het in kaart brengen van factoren die een uitbraak veroorzaken. “In de toekomst kunnen ook andere dierentuinen gebruikmaken van de expertise van de wetenschappers van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael om het virustype te bepalen.”

Nieuw onderzoek naar vaccin

Het onderzoek van het CRC loopt parallel met een gloednieuw opgestart onderzoekstraject aan de Universiteit van Utrecht. “Olifantenherpes blijft een groot mysterie”, aldus nog Van Elsacker. “Daarom blijven wij inzetten op de wetenschappelijke zoektocht naar een vaccin.” Een inzamelactie bij de bezoekers en sympathisanten van ZOO Planckendael leverde €75.000 op. Dat bedrag gebruikte ZOO Planckendael integraal om aan de faculteit 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------