Concerten ZOOlala, veilig en coronaproof ZOO voor de artiesten, artiesten voor de ZOO

ZOO Antwerpen en artiesten van bij ons bundelen hun krachten en blazen het stof van het podium in de Koningin Elisabethzaal met een wervelend live optreden! De ZOOlala Band met special guests Johan Verminnen, Barbara Dex, Jean Bosco Safari, Bart Peeters, Sandrine en Natalia. Al deze artiesten geven elke avond het beste van zichzelf en knallen hun grootste hits de zaal in. De presentatie is in veilige handen van Ivan Pecnik. Wees er snel bij! Kom uit je kot en mis deze unieke kans niet om dit jaar toch nog een veilig, coronaproof, live concert te beleven! Deze fantastische voorstelling met 9-koppig live orkest vindt plaats op 24, 25, 29 en 31 oktober 2020. Cultuur en muziek zitten verweven in het DNA van de ZOO. Mensen samenbrengen en verbinden is wat we doen. Daarom willen we artiesten van bij ons een hart onder de riem steken met dit initiatief. En ook andersom. Artiesten steunen de ZOO. De opbrengst van deze concerten dient als steun voor ZOO Antwerpen. Wil je de ZOO nog extra steunen? Klik dan bij je aankoop nog een extra steunkaart aan en steek onze werking zo nog een hart onder de riem.

KOOP NU JE TICKETS

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Blije berberapen op Werelddierendag: opgevangen berberapen vertonen weer natuurlijk gedrag in ZOO Planckendael  Wetenschappelijke analyse toont aan dat getraumatiseerde dieren hersteld zijn

Zondag 4 oktober is het Werelddierendag. Dé dag waarop extra aandacht besteed wordt aan de dieren. Extra aandacht die de familie berberapen, in 2019 opgevangen in een gloednieuw verblijf in ZOO Planckendael, dubbel en dik verdient. De groep vertoont namelijk hetzelfde gedrag als in de natuur. Dat blijkt uit maandenlange nauwgezette observaties en wetenschappelijke analyses. De dieren kwamen uit een illegaal kweekcentrum in Polen.

In 2019 adopteerde ZOO Planckendael een familie berberapen. De zeven geelbruine apen namen hun intrek in een nieuw verblijf, helemaal in Marokkaanse sferen.  De apen werden in 2017 in Polen gered uit een illegaal kweekcentrum. Zo kwamen ze bij stichting AAP en daarna bij het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek terecht. Zij zochten een goede opvang voor de dieren in nood en vonden deze in ZOO Planckendael. ZOO Planckendael neemt deel aan het Europese kweekprogramma voor de bedreigde soort.

Berberapen leven in het Atlasgebergte in Noord-Afrika (Marokko en Algerije) tot op 2.000 meter hoogte. Er zijn nog maar zo’n 10.000 dieren over. De laatste 30 jaar is hun aantal met 65% afgenomen. Niet alleen wordt hun leefgebied door de mens ingepalmd, de dieren worden ook illegaal verhandeld als huisdier. Ook in Europa. Als de eigenaar ze niet meer wil, komen ze vaak in opvangcentra terecht of in dit geval in illegale kweekcentra.

ZOO Planckendael wilde - naast het opvangen - ook weten hoe de dieren het stelden na hun nare ervaringen in het illegale Poolse kweekcentrum. De groep dieren leefde er in erbarmelijke omstandigheden en in slechte verblijven. De wetenschappers van het Centre for Research and Conservation (CRC), het wetenschappelijk onderzoekscentrum van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael, kwamen tot de conclusie dat ze zich gedragen zoals ze dat in de natuur zouden doen. Dit is een teken dat zij zich in hun nieuwe thuis prima op hun gemak voelen.

Sociale interactie in kaart brengen

De groep berberapen bestaat uit 3 mannen en 4 vrouwen. In totaal werd het gedrag van de dieren ruim 166 uur geobserveerd en gedocumenteerd. Hiervoor werd gebruik gemaakt van een tablet met gestandaardiseerde digitale observatieprotocollen in ‘ZooMonitor’, een geavanceerde webapplicatie om diergedrag te observeren, te noteren en te analyseren. “Hiermee kun je bijvoorbeeld noteren welke gedragingen elk individueel dier vertoont, op welk moment, welke dieren interacties hebben met elkaar en waar ze zich bevinden”, legt Marina Salas uit, dierenwelzijnswetenschapper bij ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael. “Zo kan je een bepaald dier selecteren en aangeven of het aan het klimmen of aan het eten, aan het spelen of zelfs aan het slapen is. Hun sociale interacties kunnen onderzocht worden door gedetailleerd te noteren hoe de dieren met elkaar omgaan. Zulke sociale interacties geven een heel goede indicatie in hoeverre de dieren zich al dan niet op hun gemak voelen in de nieuwe situatie.”

Elke observatiesessie van het gedrag van één dier duurde vijftien minuten. “Daarnaast maakten we elke vijf minuten scans waarbij we twee dingen noteren: de onderlinge afstanden tussen de dieren en de exacte plaats waar ze zich bevonden in het verblijf”, legt Salas uit. “Bij primaten geeft de afstand waarop ze zich van elkaar bevinden veel prijs. Hun exacte locatie in het verblijf werd via een tablet vastgelegd op een interactieve kaart.”

Weinig agressie

De wetenschappers ontdekten dat de dieren voldoende ruimte en genoeg mogelijkheden hebben om natuurlijk gedrag te ontwikkelen. “Eigenlijk is hun vertoonde gedrag meer dan positief. Zo vlooien ze bijvoorbeeld heel erg vaak, er is weinig agressie, ze zijn actief en er werd veel speelgedrag gezien. Allemaal goede tekens”, zegt Salas. “De notities op de interactieve kaart werden omgezet in een ‘heatmap’ waarop we aan de hand van kleurschakeringen kunnen zien waar de dieren de meeste tijd doorbrengen. Deze kaart en de gedragsobservaties stellen ons in staat om te bepalen of de dieren het verblijf optimaal gebruiken. Bovendien geef het ons de mogelijkheid om in te schatten wat er zou gebeuren mocht de groep in de toekomst uitbreiden, waardoor de sociale relaties wijzigen. Bij problemen kunnen we dan een beroep doen op onze eerder vastgelegde observaties en ervaringen.”

Salas zegt erg tevreden te zijn met de resultaten van de studie. “We wisten eigenlijk niet wat we konden verwachten, zowel de dieren als hun verblijf waren nieuw voor ons. Het is belangrijk om het welzijn van de dieren op een objectieve manier in kaart te brengen. Vooral wanneer ze in een nieuw verblijf komen, is het van het grootste belang om aan de hand van objectieve wetenschappelijke informatie meer inzicht te krijgen in hun gedrag, hoe ze gebruik maken van het verblijf en hun algemeen welbevinden. We zijn heel erg blij dat de dieren het zo goed doen.”

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZOO Antwerpen lanceert concertreeks ZOO La La in Koningin Elisabethzaal

De ZOO voor de artiesten en de artiesten voor de ZOO 

ZOO Antwerpen en artiesten van bij ons bundelen hun krachten en blazen het stof van het podium in de Koningin Elisabethzaal met een wervelend optreden van de ZOO La La Band. ZOO Antwerpen heeft cultuur en muziek in haar DNA en wil artiesten van bij ons een hart onder de riem steken met dit initiatief. En ook andersom. Artiesten steunen de ZOO. Helemaal coronaproof en veilig genieten van de ZOO La La Band.  Special guests zijn Johan Verminnen, Barbara Dex, Jean Bosco Safari, Bart Peeters, Sandrine en Natalia. De presentatie is in handen van Ivan Pecnik. De nieuwe concertreeks vindt plaats op 24, 25, 29 en 31 oktober 2020. Mis deze kans niet en kom op een veilige manier deze fantastische voorstelling beleven met 8-koppig live orkest. www.koninginelisabethzaal.be

De opbrengst van deze concerten dient als steun voor ZOO Antwerpen.

Coronaproof concerteren

Bij de bouw van de nieuwe Koningin Elisabethzaal in 2016 zijn de modernste technieken gebruikt die nu in deze coronatijden heel wat extra voordelen bieden. Deze moderne concertzaal voorziet in een performant HVAC-verluchtingssyteem (heating, ventilation and airconditioning) dat zijn gelijke niet kent. Drie keer per uur wordt er 100% verse buitenlucht aangevoerd. Dankzij haar hoge plafonds biedt de zaal naast de gekende, uitmuntende akoestiek een enorm groot volume (22.000 m³) in vergelijking met andere zalen met dezelfde oppervlakte. Op elke stoel in de zaal (ook de balkons) garandeert de Koningin Elisabethzaal een goede geluidsontvangst en een prima zicht op het podium.

Ook buiten de concertzaal biedt het complex ruimte genoeg om de bezoekers veilig te ontvangen. De zaal en haar Atrium zijn zeer ruim waardoor afstand houden heel makkelijk wordt. Drie aparte ingangen en een persoonlijke begeleiding naar je plaats garanderen een veilige beleving. Vaste routes worden uitgetekend zodat de bezoekers zich op een gecontroleerde en veilige manier kunnen verplaatsen. Bovendien beschikt het complex over ruime sanitaire blokken.

De concertzaal treft uitgebreide maatregelen om een bezoek zo veilig mogelijk te laten verlopen. Zo is het dragen van een mondmasker verplicht in heel het complex en wordt op de nodige plaatsen handgel voorzien. Daarnaast vraagt de zaal aan de bezoekers om steeds een afstand van 1,5 meter te bewaren. Wie ziek is, wordt gevraagd thuis te blijven. Elk concert wordt in detail geanalyseerd aan de hand van het COVID-eventprotocol. Bij elk concert is steeds een opgeleide COVID-manager aanwezig die de situatie constant evalueert en bijstuurt.

Al deze positieve elementen maakten dat de Koningin Elisabethzaal een uitzondering vroeg en kreeg van de Vlaamse overheid om haar capaciteit aan bezoekers te verhogen naar 1029 concertgangers op basis van de ruimtelijke en technologische troeven waarover de zaal beschikt. Dat komt neer op een 50% bezetting van de zaal.

Muziek verbindt

“Muziek verbindt. De Koningin Elisabethzaal is gebouwd om mensen bij elkaar te brengen en te verwonderen. Dat hebben we meer dan ooit nodig. Mensen kijken er naar uit om terug buiten te komen en samen met anderen veilig te genieten van een liveconcert. Wat kijk ik er naar uit” zegt Anja Stas, initiatiefneemster van de concertreeks ZOO La La.

Deze unieke concertreeks wil een eerste uitnodiging zijn voor alle fans van muziek, van rock, pop, soul tot klassiek. Artiesten van eigen bodem reiken de hand op een veilige manier aan heel Vlaanderen: kom en geniet. Laten we zorgen voor mekaar en op deze fantastische plek een bruisend stukje muziek en cultuur serveren.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

BONOBOGROEP IN ZOO PLANCKENDAEL IS GROTER DAN OOIT

In het bonoboverblijf in ZOO Planckendael wordt er meer dan ooit geslingerd en geklauterd. De huidige groep kreeg het gezelschap van maar liefst 5 nieuwe bonobovrouwen. Dat zorgt voor extra girlpower én leven in de brouwerij. Nooit eerder was de bonobogroep zo groot. Met de komst van de 5 nieuwelingen is de bonobogroep van ZOO Planckendael uitgegroeid tot de op één na grootste groep van Europa.

Met 18 zijn ze intussen, de bonobo’s in ZOO Planckendael. Een jaar na de opening van Expeditie Bonobo, het vernieuwde en uitgebreide bonoboverblijf kregen bonobo’s Djanoa, Unabii, Hortense en co het gezelschap van vijf nieuwe dieren. Nayembi (14 jaar) en dochter Nila (4 jaar) komen uit de zoo van Frankfurt, Binti (25 jaar) verhuisde met kleintjes Bina (5 jaar) en Balina (9 maanden) vanuit Keulen. Bonobo’s zijn heel belangrijk voor ZOO Planckendael. De dierentuin is internationaal stamboekhouder en Europese coördinator van het kweekprogramma en bepaalt dus over de hele dierentuinwereld welke bonobo er met welke bonobo jongen mag krijgen. Met de komst van Nayembi heeft de dierentuin waardevolle genen in huis. Ze is de enige nog levende nakomeling van bonobo Mobikisi, een van de laatste dieren uit de natuur. Deze bloedlijn is daarom erg belangrijk.

Grote groep

Nooit eerder slingerden er zoveel mensapen rond in het bonoboverblijf. Dat is goed nieuws, want ook in de natuur leven deze intelligente primaten samen in grote groepen. “De groepsuitbreiding zorgt voor meer sociale interactie tussen de zeven families”, zegt verzorger Joris. “Door hun gedrag nauwkeurig te observeren, leren onze wetenschappers de soort nog beter kennen.” Via een ingenieus camerasysteem kunnen zowel de onderzoekers als de verzorgers het reilen en zeilen in de binnenverblijven op de voet volgen, zonder de dieren te storen. De nieuwe bewoners voelen zich al helemaal thuis in hun nieuwe, ruime verblijf. Nayembi, Binti en de kleintjes kunnen heel wat verschillende plekjes ontdekken. Ze kunnen kiezen tussen 7 verschillende locaties, gecombineerd met het eiland buiten. De dieren bepalen daardoor zelf of ze elkaars gezelschap opzoeken of zich liever even afzonderen, net zoals in de natuur.

ZOO SCIENCE: eigen wetenschappers in Congo en Bonobo-onderzoekscentrum in ZOO Planckendael

Sinds 1992 bestuderen wetenschappers van ons eigen CRC (Centre for Research and Conservation) uit binnen- en buitenland het gedrag van bonobo’s in ZOO Planckendael. Nergens ter wereld kan er zo veel informatie worden vergaard. Door de grotere groep zijn er meer interacties, meer voer voor biologen, antropologen, psychologen en andere wetenschappers. Alles in functie van het kweekprogramma en het soortbehoud.

De analyses helpen Planckendaels eigen wetenschappers in Congo, waar de dieren minder gemakkelijk te volgen zijn. Ze bestuderen er natuurlijk bonobogedrag en hun leefgewoonten. Er worden urine-, mest- en haarstalen verzameld voor DNA-onderzoek. De inspanningen van de dierentuinen zijn dan ook heel belangrijk om het voortbestaan van de soort veilig te stellen. Lees meer over het wetenschappelijk werk van ZOO Planckendael op www.ZOOScience.be.

Introductie

De introductie van de 5 nieuwe inwoners gaat niet over één nacht ijs. “We zetten de dieren nooit zomaar bij elkaar. Dat gebeurt volgens een bepaalde werkwijze. Eerst verkennen de dieren hun nieuwe verblijf. Nadien maken ze kennis met een klein groepje dieren die lager in de rangorde staan. Vlooien, elkaars vacht schoonmaken zijn tekenen van een vlotte integratie”, zegt verzorger Joris. “Wanneer de dieren schreeuwen, elkaar achternazitten of zelfs bijten, zoeken we naar andere manieren om hen in de groep te brengen. Dat gebeurt steeds met respect voor het ritme van de dieren.”

Meisjes aan de macht

De nieuwe groep telt 12 vrouwtjes en ‘slechts’ 6 mannetjes. Bij bonobo’s zwaaien de vrouwen de plak. Vrouwtjes hebben een hogere status en domineren de mannen. Ze sluiten vriendschappen en spannen samen om de mannen te overheersen. “Het is afwachten welke impact de komst van de nieuwe dieren op de huidige hiërarchie heeft”, aldus verzorger Joris. “Die kan wijzigen, maar de kans bestaat dat de nieuwelingen zich achter de dominante vrouw Djanoa scharen waardoor ze haar positie in de groep behoudt.” Eén ding is zeker, bij bonobo’s is het nooit saai. De intelligente mensapen ravotten, klimmen, vlooien, ruziën en leggen het nadien weer bij. Vaak doen ze dat door met elkaar te paren. Bonobo’s gebruiken seks als middel om spanningen binnen te groep op te lossen. Ze doen het als begroeting, om hun sociale status te bevestigen, affectie te tonen, zich af te reageren, of om stress tegen te gaan.

Bedreigd

De mensapen zijn bedreigd, schattingen van het aantal bonobo’s in de natuur lopen uiteen van 15.000 tot 50.000. Bonobo’s komen enkel voor ten zuiden van de Congostroom. De dieren worden gedood voor hun vlees of gevangen en verkocht als gezelschapsdier. De grootste bedreiging is de vernieling van de tropische bossen waarin ze leven.

Bron: Zoo/Planckendael

Foto's: Jonas Verhulst

UNIEK: Recordaantal flamingokuikens in ZOO Antwerpen

Deze zomer werd een recordaantal flamingokuikens geboren in ZOO Antwerpen. Niet lang nadat Vega en Vida zich een weg doorheen hun ei pikten, kregen de pluizige diertjes het gezelschap van twee nieuwe kuikens: Vista en Viento. De vier donzige steltenlopers stellen het goed en zetten hun eerste stapjes op het groene gras van het flamingoverblijf. “De introductie in de groep is vlot verlopen”, klinkt het bij de verzorgers. “Die vier kuikens samen, dat is een prachtig en bovendien uniek gezicht.”

Er heerst een gezellige drukte bij de Cubaanse flamingo’s aan de ingang van de dierentuin. Eerder deze zomer verwelkomde ZOO Antwerpen flamingokuikens Vega en Vida, niet veel later kregen ze het gezelschap van nog eens twee kleintjes: Vista en Viento.

Eerste stapjes

De vier kuikens leefden de afgelopen weken samen met hun ouders in een afgescheiden perk, op afstand van de groep. Vandaag maakten de donzige dieren voor het eerst kennis met de rest van de kolonie en zetten ze hun eerste stapjes op het groene gras van het flamingoverblijf. “De vader van het jongste kuiken is bij de dieren gebleven en begeleidde hen rustig naar de groep”, klinkt het bij de verzorgers.

Babyboom

De vier flamingo’s vormen een uniek kwartet, want nooit eerder waren er tegelijkertijd vier kleintjes in de dierentuin te bewonderen. Meer nog, in 2018 was het bijna dertig jaar geleden dat een flamingokuiken in de ZOO werd geboren. Vorig jaar breidde de kolonie uit met twee kuikens. De groei van de kolonie is onder meer te danken aan de vernieuwing van het flamingoperk en de komst van jonge vogels uit andere dierentuinen. “Deze jonge, geslachtsrijpe dieren bouwden vlijtig aan nesten en legden eieren. Dat werkte stimulerend voor de hele groep”, zegt verzorger Heidi.

Succeskoppel

Toch is deze ongeziene groepsuitbreiding vooral de verdienste van één succeskoppel. Het zorgvuldig gekoppelde ouderpaar zorgde voor maar liefst drie bevruchte eieren, waarvan ze er één om de beurt zelf uitbroedden. Normaal gezien legt een flamingovrouwtje slechts één ei. “De andere twee eieren werden succesvol door foster- of pleegouders uitgebroed. Zij zullen de kuikens ook verder grootbrengen”, legt verzorger Heidi uit.
Met de komst van Vega, Vida, Vista en Viento telt de kolonie maar liefst veertig statige steltenlopers. “Het is enorm vertederend om de dieren allemaal samen te zien. Dit is een unieke gebeurtenis voor de ZOO.”

De Cubaanse flamingo’s en de ZOO zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De roze vogels zijn de eerste én de laatste dieren die bezoekers tijdens een uitstap naar aan de dierentuin zien. Het plein naast hun verblijf heet dan ook niet toevallig het Flamingoplein.

Bron: ZOO

Foto's: Jonas verhulst

NIEUW: ZOO Antwerpen verwelkomt twee witte neushoorns

Bedreigde bulldozers vinden nieuwe thuis in het historische Rundergebouw.

ZOO Antwerpen verwelkomt twee jonge witte neushoorns. Zij hebben zonet hun intrek genomen in het park. Om de dieren een ruime thuis te geven, voerde de dierentuin enkele indrukwekkende vernieuwingen door. De Savanne is nu dubbel zo groot en het historische Rundergebouw kreeg een nieuwe bestemming als neushoornverblijf.

Bezoekers van ZOO Antwerpen weten dat bij de Egyptische tempel de giraffen en zebra’s samenwonen. Door een nieuwe doorgang achter het Varkensgebouw is hun savanne nu meer dan dubbel zo groot. Aan de andere kant kreeg het domein voor het historische Rundergebouw een nieuwe bestemming: een thuis voor twee witte neushoorns.

“De giraffen blijven op hun gedeelte waar ze genieten van een nieuwe waterpoel. De zebra’s kunnen vlot de Savanne op en er de nieuwe indrukwekkende bewoners ontdekken”, legt coördinator Jan Dams uit. In de toekomst zullen ook antilopen en kleine zwijnen van het grote neushoornperk kunnen genieten. Een gemengde Savanne, net als in de natuur.

De komst van neushoorns Timbo uit het Franse Amneville en Amiri uit het Duitse Münster zorgt voor extra vernieuwingen. Op het nieuwe gedeelte van de Savanne is een modderbad en zandbaden voorzien. Dat is een echt genot voor neushoorns. Maar ook voor de antilopen en zebra’s zijn er plekjes voor zen-momenten gecreëerd. Daar kunnen de neushoorns niet komen, want de openingen tussen de rotsen zijn er smaller dan de dieren breed zijn. Zo kan elk dier even afstand nemen als het daar behoefte aan heeft. Zij zijn tenslotte de tweede zwaarste landdieren op aarde.

Bulldozers

De twee witte neushoorns zijn opmerkelijke bewoners in ZOO Antwerpen. “Maar vergis je niet. We zeggen wel ‘witte’ neushoorns, terwijl ze grijs zijn. Dat komt door een verkeerde vertaling uit het Afrikaans. Daarin hadden ze het over ‘wijd’, omdat die neushoorns een brede bovenlip hebben. De Engelsen verstonden ‘white’ in plaats van ‘wijd’ en zo komt de soort aan haar bizarre naam”, legt woordvoerder Ilse Segers uit.

“Beide dieren zijn jonge mannetjes, die tot wel 3.600 kilogram kunnen wegen en een voorste hoorn van wel 60 centimeter lang kunnen krijgen. Zij verlaten hun moeder rond de leeftijd van drie jaar. In de natuur vormen zij dan samen een tijdelijke groep met dieren van dezelfde leeftijd. Later kunnen zij er zelf op uit trekken om elders kweekman te worden,” legt coördinator Jan Dams uit. ZOO Antwerpen neemt met deze nieuwe bewoners dan ook deel aan het internationale kweekprogramma.

Verstevigd

De bedreigde bulldozers hebben niet alleen veel plaats, maar ook een stevig verblijf nodig. Om het historische Rundergebouw helemaal neushoorn-proof te maken, werden onder meer de vloer en de authentieke pilaren verstevigd. Dankzij de brede openingen kunnen de dieren gemakkelijk en veilig manoeuvreren. Maar dat is niet vanzelfsprekend, want de dieren nemen hun intrek in een gebouw dat geklasseerd is als historisch erfgoed.

“Nu combineren we onze waardevolle geschiedenis met de hedendaagse vereisten voor dierenwelzijn. Dat betekende een grondige renovatie van het interieur van het Rundergebouw. Ook langs de buitenkant is het vernieuwd. De historische stallen hebben een gerestaureerd rieten dak, kwalitatief houtwerk, nieuwe ramen en recent schilderwerk. In het totaal heeft de renovatie drie jaar geduurd”, zegt algemeen directeur, Dries Herpoelaert. Nu stralen de gebouwen weer de grandeur van de pittoreske cottagestijl uit, zoals architect Emile Thielens het in 1908 liet bouwen.

Oog van de naald

Het blijft bijzonder om neushoorns in de dierentuin te kunnen bezoeken want de soort kroop door het oog van de naald. Door de intensieve inspanningen van Afrikaanse reservaten leven er vandaag 18.000 witte neushoorns in de natuur. Toch is de witte neushoorn na meer dan 100 jaar bescherming niet uit de gevarenzone. Stroperij voor de illegale handel van hun hoorns maakt de diersoort kwetsbaar. Bovendien planten neushoorns zich langzaam voort, hun dracht duurt wel 16 tot 18 maanden. Het Europese kweekprogramma in dierentuinen is dan ook van essentieel belang om de populatie op peil te houden en de toekomst van deze magnifieke wezens te garanderen.

Weetjes

•         De hoorns van neushoorns zijn gemaakt uit keratine, net zoals onze nagels en haren. Ze kunnen maandelijks 1,5 centimeter groeien, maar slijten ook af.

•         De witte neushoorn heeft twee hoorns. De voorste is de grootste en kan wel 60 centimeter lang worden.

•         Ooit bestonden er 165 neushoornsoorten, nu nog vijf. De witte en zwarte neushoorn komen voor in Afrika. De Indische, Javaanse en Sumatraanse neushoorn in Azië. In ZOO Planckendael huisvesten we de Indische neushoorn.

•         In Azië zijn er volksgeloven die beweren dat de hoorn geneeskrachtige eigenschappen heeft. Dat is niet waar. Toch blijft wrede stroperij voor de hoorn de grote bedreiging voor de neushoorn.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GEEN HOORN, WEL EEN HARNAS: INDISCHE NEUSHOORN GEBOREN IN ZOO PLANCKENDAEL

ZOO Planckendael heeft iets te vieren! Indische neushoorn Karamat schonk gisteren het leven aan een flinke dochter. Het jong staat al te popelen om rond te rennen in het buitenverblijf vlak bij de ingang van de dierentuin. Bij mooi weer, kan het al buiten komen piepen! Goed nieuws voor deze bedreigde diersoort.

Zestien ellenlange maanden. Zolang duurde het voor de zwangere Karamat haar jong op de wereld zette. “Maar toen we haar vruchtblaas rond half tien in de ochtend zagen, ging de bevalling echt super vlot. Vijf minuten en floep, het was er”, vertelt verzorger Jolien. Het mag dan wel een “kleintje” zijn, frêle is het dier niet, want een pasgeboren neushoorn weegt al snel 60 kilogram.

Voor de verzorgers uit ZOO Planckendael was het een bijzondere gebeurtenis.

Ook de camera’s konden het bijzondere moment vastleggen en dat zorgt voor een unieke video van de geboorte.

Geen hoorn, wel neus

De naam van de diersoort doet anders vermoeden, maar het jong heeft nog geen hoorn. “Dat is heel normaal voor een pasgeboren neushoorn”, vertelt verzorger Jolien. “Per jaar groeit de hoorn zo’n zeven centimeter. Die blijft niet groeien natuurlijk, want door al het avontuur slijt die ook snel af. Gemiddeld wordt de hoorn bij een volwassen dier 60 centimeter lang. Het materiaal bestaat uit keratine, dezelfde samengeklitte vezels als onze nagels en haren.”

Verder laat het jong al alle bijzondere kenmerken van de volwassen Indische neushoorn zien. In een kleiner formaat natuurlijk. Zo lijkt het wel alsof het een harnas aanheeft. De huidplaten zitten aan elkaar vast en zijn een onderdeel van de huid van 2,5 centimeter dik. Daaronder zit een laag met heel zacht weefsel. Zo kan de neushoorn zich heel soepel draaien en keren. Zij loopt je in een wedstrijdje zo voorbij aan 40 à 50 kilometer per uur! Het gevolg is een bijzondere mengeling van schattig en stoer.

Neushoorn V

Hoe het pasgeboren jong van Karamat zal heten, weet ZOO Planckendael nog niet. Wat wel vaststaat, is dat alle nieuwe dierennamen in het jaar 2020 beginnen met een V. Als de naam bekend is, kunnen de bezoekers van ZOO Planckendael deelnemen aan een wedstrijd. Wie het mooiste geboortekaartje ontwerpt, krijgt een bijzondere prijs.Het is de tweede keer dat dit koppel, Karamat en Gujurat een jong krijgen. In 2015 mochten ze Qabid verwelkomen. Het jongvolwassen mannetje woont ondertussen in de Edinburgh Zoo en stelt het goed.

Bedreigd

De geboorte van de Indische neushoorn is geweldig nieuws, want het is een kwetsbare en bedreigde diersoort. Oud volksgeloof zegt immers dat hun hoorn geneeskrachtige eigenschappen heeft, maar dat is een fabel. Ze zijn ook het slachtoffer van stroperij en van het verdwijnen van hun habitat in India en Nepal. In het wild zijn er nog maar 2.200 dieren in leven.

“De neushoorn kan je gerust een icoon noemen. Wist je dat de diersoort zelfs als logo van het Europese kweekprogramma (EEP) dient? ZOO Planckendael draagt met deze geboorte zijn steentje bij aan de conservatie”, zegt Manager Dierenzorg, Sander Hofman. Het kweekprogramma zorgt voor een back-up populatie mocht de neushoorn in het wild uitsterven.

“Onze dieren zorgen er ook voor dat bezoekers ook bijleren over de Indische neushoorns. Dankzij hen kunnen we vertellen over de moeilijkheden van hun soortgenoten in het wild. Het jong van Karamat zullen we op zijn of haar beurt inzetten om het kweekprogramma verder te versterken. Zo kunnen we de imposante diersoort verder ondersteunen”, besluit verzorger Jolien.

WEETJES

  • Neushoorns zien er misschien gevaarlijk uit voor andere dieren, ze eten enkel gras. Het zijn planteneters of herbivoren.
  • Een volwassen neushoorn kan door het eten van gras, bladeren en twijgjes tot wel 2.300 kilogram wegen.
  • Om dat gras te kunnen opeten, hebben de neushoorns geen mond vol tanden. Het dier heeft er op het eerste zicht maar twee bovenaan en twee onderaan. Die zijn heel scherp en veel handiger om mee te vechten dan een hoorn. Helemaal achteraan in zijn mond heeft een Indische neushoorn nog maaltanden.

Bron: Zoo/Planckendael

Foto's Tom Comille

Gorillababy geboren in Mensapenvallei van ZOO Antwerpen

Speelkameraadje erbij voor gorillakleuter Thandie 

Heerlijk nieuws uit ZOO Antwerpen: vanmorgen om 7u30 is er een gorilla geboren in de Mensapenvallei. Moeder Mambele stelt het goed en zilverrug Matadi is de onbetwiste vader. Kleine zus Thandie kijkt nieuwsgierig rond, want voor haar betekent deze halfbroer of -zus een nieuwe speelkameraad. ZOO Antwerpen coördineert al 18 jaar lang wetenschappelijk onderzoek op mensapen in Kameroen en Congo.

Zelf mee beslissen

Of het een jongen of een meisje is, dat kunnen de verzorgers nog niet zeggen. “Mambele houdt haar jong de eerste dagen dicht tegen zich aan. We laten moeder en jong de eerste dagen rustig aan elkaar wennen”, legt verzorger Melanie uit. “Kleuter Thandie reageerde meganieuwsgierig en wilde bij de baby al eens aan de neus prutsen.” Op het geboortekaartje staat dan ook nog geen gewicht vermeld. ZOO Antwerpen weet uit onderzoek wel dat gorillababy’s gemiddeld tussen de 1,4 en 1,8 kilogram wegen bij hun geboorte.

Ook over de naam van het dier is nog niets beslist. “2020 is het jaar van de V, dus de eerste letter kennen we al”, zegt woordvoerder Ilse Segers. “Eens het geslacht van het gorillajong bekend is, laten we onze bezoekers graag mee beslissen.

Speelkameraad

Het is de tweede keer dat er een westelijke laaglandgorilla geboren wordt in de Mensapenvallei. Op 26 november 2018 schonk gorilla Mayani het leven aan Thandie. Zij is ondertussen al anderhalf. “In de Duitse dierentuin van Hannover liepen Mambele’s zwangerschappen in het verleden niet goed af. Hier in ZOO Antwerpen kreeg ze het inspirerende voorbeeld van Mayani, die heel zorgzaam en succesvol gorilla Thandie grootbrengt. Aangezien mensapen elkaars gedrag imiteren, hebben we dan ook goede hoop voor Mambele en haar pasgeboren jong”, vertelt verzorger Melanie.

ZOO Antwerpen telt nu vijf westelijke laaglandgorilla’s: Matadi, Mayani, Mambele, Thandie en de boreling. In hun gorillagroep is ook nog één oostelijke laaglandgorilla aanwezig: Amahoro. Alle dieren waren aanwezig in de Mensapenvallei tijdens de geboorte, want ZOO Antwerpen wil het natuurlijk gedrag van de dieren zoveel mogelijk stimuleren.

Populatie herstellen

De geboorte van deze westelijke laaglandgorilla is heel goed nieuws, want de diersoort is ernstig bedreigd. In 25 jaar tijd is hun populatie in de natuur met zestig procent gedaald door stroperij, jacht en ziektes. Nu leven er minder dan 316.000 dieren van deze mensapensoort. Het cijfer blijft elk jaar weer dalen.

Het wetenschappelijk team van ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael (Center for Research and Conservation, CRC) coördineert al 18 jaar het onderzoeksproject ‘Projet Grands Singes’ in Kameroen. Daarmee willen ze de effecten van grootschalige houtkap op de overlevingskansen van gorilla’s en chimpansees in kaart brengen. Ze stimuleren bedrijven om samen met lokale overheden hun activiteiten zo aan te passen dat het voortbestaan van de dieren niet langer bedreigd wordt. Zo halen zowel mens als dier er hun voordeel uit.

WEETJES

•         Wist je dat ZOO Antwerpen de zwangerschap van Mambele konden opsporen met een zwangerschapstest voor mensen?

•         Gorilla’s krijgen weeën en ontsluiting net zoals de mens. Ook een bevalling verloopt gelijkaardig, al droogt de navelstreng bij hen gewoon uit.

•         Het geluid van een huilende gorillababy klinkt als dat van een mensenbaby. Ze wenen wel niet zo vaak, enkel als ze alleen worden gelaten. Zeuren en gniffelen doen ze ook.

•         Ons DNA is maar liefst 98,25 procent hetzelfde als dat van gorilla’s.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael terug open onder strikte voorwaarden  

Vanaf 18 mei twee weken exclusief voor abonneefans via reservatie, vanaf 1 juni voor iedereen mits reservatie

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael mogen vanaf 18 mei weer open, onder strikte veiligheidsvoorwaarden. Ze doen dit de eerste twee weken exclusief voor abonnees en mits reservering vooraf online. Vanaf 1 juni zijn beide parken open voor het grote publiek maar ook na reservatie. Het aantal bezoekers dat tegelijkertijd de parken bezoekt, wordt beperkt. Online vooraf reserveren is een must! Dit kan voor abonnees vanaf vrijdag 15 mei op de websites van beide parken. Vanaf maandag 18 mei kan het grote publiek reserveren. Bezoekers kiezen hun moment van aankomst uit vijf tijdssloten. De openingsuren worden hiervoor uitgebreid vanaf 8u tot 19u. De bezoekersstromen worden zo gespreid over de hele dag. In beide parken gelden strikte veiligheidsregels. Coronastewards zien toe op de naleving ervan.

Blij en opgelucht

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn blij dat ze terug open kunnen. De dierentuinen zijn immers bij uitstek plaatsen waar mensen zich in een natuurlijke en gecontroleerde omgeving kunnen ontspannen op voldoende afstand van elkaar. ZOO Antwerpen brengt als oase midden in de stad en best bewaarde 19de eeuwse dierentuin ter wereld al meer dan 177 jaar mensen dichter bij de dieren en de natuur. De lockdown vanaf 14 maart is een financiële aderlating voor beide parken.  

Fans van het eerste uur

De eerste twee weken openen de parken exclusief voor hun grootste fans, de abonnees, mits reservatie vooraf. Zij kunnen vanaf vrijdag 15 mei op de websites reserveren en kunnen eenvoudigweg hun abonnement en de reservatiemail meebrengen voor hun bezoek. Zij kennen de parken het best en zijn direct aanspreekbaar zowel digitaal als op het terrein. Mogelijk worden de nieuwe coronaregels op basis van hun ervaringen nog verfijnd. Het grote publiek kan ook vanaf maandag 18 mei online reserveren voor een bezoek vanaf 1 juni.  

Coronaregels

Beide parken passen strenge veiligheidsmaatregelen toe. Allereerst MOET je online en vooraf reserveren! Breng deze reservatie mee. Ter plaatse is het dragen van een mondmasker (+12j) verplicht in de gebouwen, de toiletten, bij take-away in de restaurants en overal waar de 1,5 m social distance niet bewaard kan worden. Coronastewards informeren en kijken toe op de naleving van de nieuwe regels. Op verschillende locaties in de tuinen staan handgels ter beschikking. Betalingen gebeuren elektronisch en liefst contactloos. De terminals, automaten, buggy’s en bolderkarren worden regelmatig ontsmet. Er zijn wachtzones, éénrichtingsverkeer en aparte in- en uitgangen voor locaties met een beperkte capaciteit. Er is enkel take-away voor de restaurants met éénrichtingsverkeer. Je kan enkel buiten zitten mits social distancing per gezin. Voorlopig zijn alle voederbabbels en animaties geschrapt. Speelzones zijn niet toegankelijk. De continenten in ZOO Planckendael hebben éénrichtingsverkeer.

#ZOOsamen

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael dringen bij de bezoekers aan op een strikte naleving van de coronaregels. Voor jezelf, je naasten, je medebezoekers, de verzorgers en indirect de dieren.  #ZOOsamen

SAMENGEVAT

Abonnees kunnen reserveren vanaf vrijdag 15 mei voor een bezoek vanaf maandag 18 mei. De parken zijn twee weken exclusief open voor abonnees. Iedereen kan reserveren vanaf maandag 18 mei voor een bezoek vanaf maandag 1 juni.

1)      Reserveer online via onze websites.

2)      Kies je uur van aankomst.

3)      Breng je reservatiebevestiging mee. (en je abonnement voor leden). Kom niet als je ziek bent!

4)      Draag een mondmasker in gebouwen, toiletten, take-away in de restaurants en waar de social distancing (1,5m) niet mogelijk is.

5)      Was je handen regelmatig. Gratis handgel verspreid over het park.

6)      Coronastewards informeren en controleren.

7)      Betaal contactloos.

8)      Shop open met beperkte capaciteit, enkel take-away in de restaurants : buiten zitten mits social distancing per gezin.

9)      Geen voederbabbels, geen animaties, speelzones gesloten.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Coronatijd of niet, de ooievaars van ZOO Planckendael hebben zich dit jaar eens goed laten gaan!

Het ooievaarsgeklepper klonk nooit eerder zo luid. De ooievaarskolonie van ZOO Planckendael breidt nog verder uit en vestigt opnieuw een record. Dit jaar telt Planckendael maar liefst 77 nesten in het park. Dat zijn 11 nesten meer dan in 2019 en dat belooft alvast voor het aantal jongen die nu volop komen piepen uit hun ei. Mis de beelden in bijlage niet!

De grootste ooievaarskolonie van het land bestond vorig jaar uit 160 vogels, nu tellen de Planckendaelverzorgers ruim 180 vogels.

De koppels zijn gesetteld op hun nest en zijn volop aan het broeden. Hopelijk levert dit recordaantal nesten ook een recordaantal jongen op dit jaar. Momenteel telt ZOO Planckendael al een 25-tal ooievaarskuikens die tussen de 1 à 14 dagen oud zijn.

Dit jaar plaatste het park bovendien een camera op één van de nesten. De mannelijke bewoner van dit nest is een uitzonderlijk goede huisvader die regelmatig het broeden overneemt van zijn vrouw. De nieuwe man! Hij brengt elk jaar een mooi aantal ooievaarskuikens mee groot. Dit jaar kreeg het koppel zelfs 5 kuikens, terwijl een gemiddeld ooievaarsnest vaak 2 à 3 jongen gemiddeld telt.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Lieve dierentuinvrienden,

ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael zijn gesloten op vraag van de overheid.

We hielden de parken open in de hoop jullie de kans te kunnen bieden om te wandelen en ontspannen in een groene omgeving. Natuurlijk zijn we ook bezorgd om de gezondheid van onze bezoekers en abonnees en respecteren we deze beslissing in het belang van de volksgezondheid.

Onze dieren blijven omringd met de beste zorgen.

We blijven de ontwikkelingen op de voet volgen en hopen, samen met jullie, snel weer te kunnen genieten van de dieren en de parken.

Tot snel en zorg goed voor elkaar!

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Babygiraf Valeye geboren in ZOO Planckendael

Achtste baby voor giraf Barbie, zusje voor giraf Twiga

De feestdagen mogen dan wel achter de rug zijn, in ZOO Planckendael is iedereen in feeststemming. Giraf Barbie beviel op zondag 12 januari van een prachtige dochter! Ze kreeg van haar verzorgers de mooie naam Valeye, als eerbetoon aan haar vader Saleye die afgelopen jaar overleed. Moeder en dochter stellen het allebei prima. De verzorgers zagen Valeye al goed drinken. Barbie is een zeer ervaren moeder en koestert haar kleintje in de warme stal, waar iedereen hen kan bewonderen.

Vlotte bevalling

De baby zag afgelopen zondag om 11u06 het levenslicht. Eerst bungelden de voorpootjes naar buiten en daarop volgde het kopje. De eigenlijke geboorte duurde vrij kort. Een giraffengeboorte is wonderlijk, want de baby maakt een val van zo’n twee meter om daarna heel snel op zijn ranke pootjes te staan. Drooglikken gebeurde door de mama en onder het waakzame oog van grote broer Twiga en giraf Diamant. Ze past mooi met haar kopje onder mama’s buik en drinkt lekkere warme melk. Het girafje meet bijna 2 meter maar is een stuk minder fors dan grote broer Twiga bij zijn geboorte. “Haar hoorntjes liggen nog plat op haar hoofd waardoor het lijkt alsof haar kapsel in een middenstreep ligt. Het is een rustig meisje met sierlijke wimpers als kers op de taart” vertelt verzorger Jolien.

Naam met een V

In 2020 krijgen alle dieren die in ZOO Planckendael geboren worden een naam met een V. “We kozen voor de naam Valeye als eerbetoon aan kweekman Saleye die afgelopen jaar plots overleed. Het is leuk dat er een stukje van hem verder leeft in zijn dochter Valeye.”

Verzorger Jolien: “Valeye stelt het zeer goed en ook Barbie is zoals verwacht een voorbeeldige moeder. Het is dan ook al haar achtste jong. Ook de rest van de giraffenfamilie is heel nieuwsgierig naar het kleintje. Diamant en Twiga kijken regelmatig over het muurtje naar kleine Valeye. ”

Verbluffende cijfers

Het is voor Barbie haar achtste baby die ze na een draagtijd van ongeveer vijftien maanden ter wereld brengt. Mannetjes worden tot vijfeneenhalve meter lang, vrouwtjes tot vierenhalve meter. Ze zijn de langste landdieren ter wereld en toch hebben ze maar zeven nekwervels, net als de mens. Ook hun tong heeft unieke afmetingen: ze is wel 45 cm lang.

Bedreigde ondersoort

ZOO Planckendael neemt deel aan het Europese kweekprogramma voor deze bedreigde dieren en verwacht in maart een nieuwe kweekman afkomstig uit La Barben, Frankrijk. Zo is de kweekgroep weer compleet. Maar ook in de natuur steunt ZOO Planckendael de giraffen via de stichting Giraffe Conservation Foundation die een project in het Garamba Nationaal Park in Congo steunt. Met satelliethalsbanden monitoren rangers deze sierlijke dieren. Kennis is kostbaar voor hun bescherming. Lees meer over dit project en andere, interessante verhalen over ons wetenschappelijk onderzoek op https://www.zooscience.be/nl/verhalen/het-venijn-zit-in-de-staart/.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------